Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił B. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego ojca J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzję tę B. K. odebrał w dniu 10 października 2007 r.
W dniu 4 marca 2008 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa wpłynął wniosek B. K. o zweryfikowanie zasadności powyższej decyzji. Pismem z dnia 14 marca 2008 r. B. K. wyjaśnił, że jego wniosek należy potraktować jako odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r.
Minister Skarbu Państwa, działając na podstawie art. 134 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdził, że B. K. wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Organ wyjaśnił, że ostatnim dniem do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] był dzień 24 października 2007 r., tymczasem B. K. wniósł odwołanie w dniu 27 lutego 2008 r. A zatem po upływie 14 - dniowego terminu do jego wniesienia. Organ wskazał również, że odwołujący się nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. K. W skardze przedstawił argumenty odnoszące się do meritum sprawy rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazujące - w jego ocenie - na krzywdzące rozstrzygnięcie Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, dlatego też Sąd nie może odnieść się do tych zarzutów skargi, które dotyczą w istocie zasadności odmowy przyznania skarżącemu rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia, bowiem rozstrzygnięcie to nie narusza prawa.
W ocenie Sądu, Minister Skarbu Państwa wyjaśnił w wystarczającym stopniu stan sprawy i wykazał, że w sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego.
Zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a., chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony.
W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona B. K. w dniu 10 października 2007 r., na dowód czego do akt sprawy organ załączył zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. upłynął w dniu 24 października 2007 r. Tymczasem odwołanie skarżącego zostało wniesione w dniu 27 lutego 2008 r. - data stempla pocztowego. Oznacza to, iż odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia.
Z akt sprawy wynika też, że organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył stronę o środku odwoławczym i trybie jego wnoszenia. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Wskazać należy, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 k.p.a. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.).
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe. Skarga zaś nie mogła być uwzględniona.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.