Uzasadnienie
T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S. W. (Skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego M. C., pismem z [...] kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/19.
Skarżący wyjaśnili, że [...] lutego 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. [...], w zakresie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy, od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali, że do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie rozpoznał ww. wniosku. Wyjaśnili również, że pismem z [...] kwietnia 2020 r. wezwali organ do wykonania ww. wyroku. Zaznaczyli także, że działania organu po wydaniu ww. wyroku ograniczały się w głównej mierze do kierowania pism do Skarżących, celem wyznaczania nowych terminów rozstrzygnięcia – odpowiednio: pismem z [...] maja 2019 r., wyznaczającym termin rozstrzygnięcia na [...] lipca 2019 r., pismem z [...] sierpnia 2019 r., wyznaczającym termin rozstrzygnięcia na [...] listopada 2019 r. oraz pismem z [...] listopada 2019 r., wyznaczającym termin rozstrzygnięcia na [...] marca 2020 r.
Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 2000 (dwa tysiące) złotych. Ponadto wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Końcowo wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że twierdzenia Skarżących, że działania organu w przedmiotowej sprawie w głównej mierze ograniczały się do kierowania pism, celem wyznaczenia nowych terminów rozstrzygnięcia jest niezgodne z prawdą. Organ prowadzący postępowania podejmował działania w celu zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, a pełnomocnik skarżących został poinformowany o wszystkich podejmowanych czynnościach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lutego 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/19, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip.[...], w zakresie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy, od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] kwietnia 2019 r., zatem wyznaczony przez sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] lipca 2019 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 5 lutego 2019 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 600 (sześćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
W ocenie Sądu, uwzględniając okres o jaki przekroczony został termin rozpoznania sprawy przez organ nie można było jednak uznać, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ po otrzymaniu [...] kwietnia 2019 r. akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z 5 lutego 2019 r. dokonał szeregu czynności zmierzających do załatwienia wniosku m.in. [...] maja 2019 r. organ zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na rozliczeniu przedmiotowej nieruchomości w granicach obecnych działek ewidencyjnych. Powyższe opracowanie organ otrzymał dopiero [...] listopada 2019 r. Ponadto pismem z [...] stycznia 2020 r. organ zwrócił się o udzielenie informacji, czy możliwe jest dokonanie zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] celem wydzielenia z przedmiotowej nieruchomości jej części.
Odpowiedź na powyższe organ uzyskał [...] marca 2020 r. Pismami z tej samej daty zwrócono się o udzielenia informacji, czy dla obszaru na którym leży ww. nieruchomość uchwalony został plan zagospodarowania przestrzennego oraz zwrócono się o wydanie opinii urbanistycznej, czy sposób korzystania z gruntu ww. nieruchomości nie będzie kolidować z ustanowieniem użytkowania wieczystego. Odpowiedz na powyższe organ uzyskał [...] lutego 2020 r. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z twierdzeniami Skarżących, że działania organu ograniczały się jedynie do przesyłania Skarżącym kolejnych pism informujących o nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek Skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia Skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje.
Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wydane zostało na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku wydane zostało na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 P.p.s.a.