Uzasadnienie
Z. T., pismem z dnia 15 listopada 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 783/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], nr hip.[...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., w wysokości co najmniej 10000 zł; o przyznanie od organu, na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że Prezydent miasta W. zobowiązany był zakończyć postępowanie najpóźniej w dniu 27 listopada 2016 r. oraz że wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 502/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem w/w wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r.
Skarżący wskazał, że w maju 2017 r. Prezydent miasta W. poinformował, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do wydania decyzji i zakreślił 14-dniowy termin na składanie ewentualnych uwag lub wniosków oraz na zapoznanie się z aktami sprawy. Mimo to sprawa nie została załatwiona. W tej sytuacji pismem z dnia 11 października 2017 r. ponownie wezwano organ do wykonania wyroku.
Zdaniem skarżącego bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a niewydanie decyzji spowodowane jest wyłącznie złą wolą organu, co uzasadnia żądanie przyznania sumy pieniężnej. Uwzględnienie żądania spełni funkcję zadośćuczynienia za długi okres oczekiwania na podjęcie rozstrzygnięcia i stan niepewności co do zakończenia postępowania.
Skarżący zaznaczył ponadto, że przedłużające się postępowanie oznacza konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów, które nie podlegają zwrotowi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz sprawdzenie czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji dotyczącej spraw odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w ich toku, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może też decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 11 października 2017 r., którym wezwano Prezydenta miasta W. do wykonania wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r.
Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie czterech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 27 lipca 2016 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 27 listopada 2016 r. Mimo to Prezydent miasta W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionej przez Z. T. skargi, wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 502/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości 500 zł. Pomimo to do dnia złożenia kolejnej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny (tj. 16 listopada 2017 r.) Prezydent miasta W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Decyzja rozpoznająca wniosek o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wydana została dopiero w dniu 22 stycznia 2018 r., tj. po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego.
Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. organ podejmował jedynie nieliczne czynności mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia (pismo z dnia 25 lipca 2016 r. skierowane do Archiwum Państwowego oraz z dnia 23 lutego 2017 r. skierowane do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że poza wystosowaniem w/w pism z dnia 25 lipca 2016 r. i z dnia 23 lutego 2017 r. Prezydent miasta W. nie podejmował w istocie działań mających na celu załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszym wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem wyroku.
Zauważyć przy tym trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw oraz stopień ich skomplikowania) nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent podejmował jedynie nieliczne czynności mające na celu jej wyjaśnienie i zgromadzenie materiału dowodowego, a wyznaczony w wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. termin załatwienia sprawy - mimo wcześniejszego wyroku wymierzającego grzywnę - został znacznie przekroczony.
Sąd stwierdził przy tym brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wskazana sankcja jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco – represyjnym, który powinien być stosowany w sytuacjach wyjątkowych. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił konieczności zastosowania tego szczególnego środka. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące niepewności co do zakończenia postępowania, czy też konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. W ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).