Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 marca 2023 r., DNI.gn.624.19.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z 1 marca 2022 r. znak, LUB.WKUZ.412.1.2022.AKS.2, o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Powodem odmowy wznowienia postępowania było ustalenie, że wnioskujący, E. L., w którego miejsce wobec jego śmierci wstąpiła K. L., dalej "Skarżąca", nie wykazał aby przysługiwał mu przymiot strony.
Minister rozpoznając sprawę, po wniesieniu przez Skarżącą środka zaskarżenia, wskazał, że w postępowaniu którego dotyczył wniosek, zakończonego wydaniem przez Naczelnika Gminy [...] decyzji nr 6040/29/74 o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę, gospodarstwa rolnego o pow. 11,24 ha, położonego we wsi [...], gm. [...], stanowiącego własność M. K., interes prawny we wszczęciu postępowania posiadał dawny właściciel tej nieruchomości albo jego następcy prawni. Z treści decyzji nr 6040/29/74 wynikało, że właścicielką tego gospodarstwa była M. K. E. L., wnioskujący o wznowienie postępowania, był zięciem M. K. a Skarżąca jest jej wnuczką. Złożone przez stronę skarżącą dokumenty w postaci aktów poświadczenia dziedziczenia po P. L. i E. L. nie pozwalają na uznanie, że E. L. posiadał interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania. Organ I instancji wzywał do wykazania przymiotu strony jednakże dokumenty na to wskazujące nie zostały do organu nadesłane. Skarżąca natomiast twierdziła, że postępowanie spadkowe po M. K. toczy się w jakimś nieokreślonym sądzie i to organ powinien ustalić jej spadkobierców.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca.
Nie precyzując zarzutów skargi wskazała, że jest spadkobiercą E. L. a M. K. była jej babcią. Nadto wskazała, że decyzja której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania nigdy nie została jej babci doręczona na skutek braku adresu babci. Jej zdaniem organ powinien samodzielnie ustalić krąg spadkobierców i wyjaśnić kwestię niedoręczenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2023 poz. 259 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej lub postanowienia. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z 1 marca 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił art. 149 § 3 i 147 k.p.a.
Zgodnie z art. 147 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania (obok możliwości wszczęcia go z urzędu) wymaga wniosku strony. Pojęcie strony zawiera art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Interes ten musi być aktualny i wynikać z przepisów prawa materialnego.
Co do zasady interes prawny w żądaniu wznowienia tego rodzaju postępowania postępowania ma właściciel nieruchomości lub jego następcy prawni.
W tej sprawie wniosek o wszczęcie tego postępowania został złożony przez E. L., którego następcą prawnym jest m. inn. Skarżąca co wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia po E. L. Mimo wezwania organu do wykazania interesu prawnego we wszczęciu postępowania (pismo z 24 stycznia 2022 r.) strona do czasu wydania decyzji przez organ I instancji nie przedłożyła dokumentu na tę okoliczność. Z dokumentów złożonych przez Skarżącą (akt poświadczenia dziedziczenia po E. L. z 17 grudnia 2021 r.) wynika natomiast, że E. L. który zainicjował postępowanie nie był synem właścicielki tej nieruchomości. Nie złożono natomiast najistotniejszego dokumentu w postaci postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po M. K. Wbrew temu co wywodzi skarga, organ nie może z własnej inicjatywy ustalić spadkobierców M. K. Inicjatywa w tym zakresie przysługuje jej spadkobiercom a nie organowi. Dlatego organ prawidłowo wezwał skarżącą do wskazania jej spadkobierców. Zaniechanie w tym zakresie prawidłowo doprowadziło organ do konstatacji, że nie został wykazany interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania.
Konkludując, w ocenie Sądu, organ w sposób wystarczający poczynił ustalenia w zakresie niezbędnym do podjęcia rozstrzygnięcia i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 i 119 pkt 3 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.