Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 17 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1065/18

Uzasadnienie

Miasto [...] pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako: Komisja) z dnia [...]kwietnia 2018 r. nr [...], mocą którego nie uwzględniono wniosku strony skarżącej o umożliwienie wglądu w akta sprawy i sporządzenie kopii.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Miasto [...] jest stroną postępowania ogólnego, gdyż posiada interes prawny w tym postępowaniu, zaś uchwała w nim podjęta będzie zawierała wiążącą ocenę działań Prezydenta [...] i może być podstawą do wystąpienia przez Komisję do innych organów, co może skutkować wszczęciem postępowania np. w zakresie odpowiedzialności karnej.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", ewentualnie o oddalenie skargi ze względu na jej bezzasadność.

Komisja zauważyła, że w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, która weszła w życie w dniu 14 marca 2018 r., wprowadzono uprawnienie Komisji do wszczęcia postępowania ogólnego w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych, dotyczących nieruchomości warszawskich. Przy czym istota tego postępowania nie dotyczy praw i obowiązków zindywidualizowanych podmiotów, a postępowanie ogólne nie kończy się rozstrzygnięciem indywidualnym. Z powyższego wynika zatem niecelowość drogi odwoławczej w toku instancji, ani drogi sądowoadministracyjnej. Komisja podkreśliła, że wolą ustawodawcy było takie ukształtowanie postępowania ogólnego, aby nie służyła skarga do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania ogólnego, prowadzonego przez Komisję w trybie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2017 r. poz. 718 ze zm.). Tego rodzaju postępowanie nie jest postępowaniem administracyjnym, o którym mowa w art. 1 k.p.a., a więc takim w wyniku którego dochodzi do władczego i jednostronnego uksztaltowania w oparciu o przepisy prawa materialnego przez organ ku temu uprawniony stosunku administracyjnoprawnego, tj. przyznania zindywidualizowanemu podmiotowi uprawnień lub nałożenia nań obowiązków, bądź stwierdzenia braku przesłanek do ich przyznania lub nałożenia obowiązków, tudzież w inny sposób kończącego postępowanie w sprawie dotyczącej tak oznaczonego podmiotu.

Jest ono szczególnym rodzajem postępowania mającym na celu, w myśl art. 37b ust. 1 i 2 powołanej ustawy, wyjaśnienia nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Komisja może w nim podjąć uchwałę o stwierdzeniu nieprawidłowości lub uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich lub skierować zawiadomienie do odpowiedniego organu (art. 37c ust. 1).

Jednocześnie stosownie do ust. 2 art. 37 c w razie niestwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień, o których mowa w ust. 1, może ona umorzyć postępowanie ogólne, żądać przeprowadzenia kontroli lub wszczęcia postępowań, o których mowa w art. 28, tj. odpowiedzialności dyscyplinarnej, służbowej, materialnej lub innej przewidzianej w przepisach dotyczących stosunku pracy. W przypadku zaś stwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień mniejszej wagi może zakończyć postępowanie bez podejmowania uchwały, o której mowa w ust. 1 (art. 37c ust. 3).

Ze wskazanych regulacji wynika zatem, że w ramach postępowania ogólnego prowadzone są li tylko czynności sprawdzające (kontrolne) mające na celu ustalenie nieprawidłowości, uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, jak też następczo skierowania zawiadomień do odpowiedniego organu, a nie rozpoznanie konkretnej sprawy administracyjnej.

Podkreślić natomiast należy, że stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
8. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, w myśl art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).

Zaskarżone postanowienie, jako wydane w toku postępowania ogólnego (a nie postępowania administracyjnego), prowadzonego przez Komisję w trybie przepisów ustawy z 9 marca 2017 r., w tym katalogu się nie mieści. Brak jest również przepisów szczególnych w przywołanej ustawie, które poddawałyby je kognicji sądów administracyjnych. Nie zmienia tej oceny sam fakt powołanie przez Komisje w podstawie prawnej orzeczenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż te nie miały - zdaniem Sądu - w tej sprawie zastosowania.

W tym stanie rzeczy skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.