Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 marca 2009 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonych wniosków, o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, w kwocie po 100 złotych.
Wnioskiem z dnia 26 marca 2009 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. E. O. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Powyższy wniosek rozpoznany został - wydanym przez referendarza sądowego - postanowieniem z dnia 15 maja 2009 r.
W dniu 27 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw E. O. od postanowienia z dnia 15 maja 2009 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów wynika, że skarżąca jest emerytką prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Miesięcznie z tytułu pobieranej emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...] złotych. Skarżąca jest również, właścicielką domu o pow. [...] m2 i działki o pow. [...] m2.
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r., wezwano E. O., m.in. do nadesłania wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków oraz dokumentów lub oświadczeń wskazujących wielkość ponoszonych wydatków.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała kopie rachunków za energię elektryczną na kwoty [...] złotych miesięcznie oraz kopię rachunku za telefon na kwotę [...] złotych.
W sprzeciwie E. O. podniosła, że oprócz przedstawionych rachunków ponosi również inne stałe opłaty związane z utrzymaniem domu tj. zużyciem wody czy wywozem śmieci. Ponadto ponosi koszty związane z leczeniem. Na żywność zostaje jej [...]-[...] zł. miesięcznie i są to środki niewystarczające na godne utrzymanie.
Pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zeznania podatkowego za 2008 r., wykazu oraz wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy lub złożenia w ww. terminie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, oraz wykazu ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów leczenia.
W odpowiedzi E. O. przesłała roczne zeznanie podatkowe (PIT 37), z którego wynika, iż w roku podatkowym 2008 uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Skarżąca dołączyła również kopie rachunków za wywóz nieczystości na kwotę [...] zł oraz za wodę w wysokości [...] zł. Dodatkowo przy piśmie z dnia 23 lipca 2009 r. E. O. przedłożyła PIT-O, z którego wynikał, że w roku podatkowym 2008 r. poniosła wydatki związane z użytkowaniem sieci internet w kwocie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie E. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych, które może być przyznane osobie fizycznej – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Oceniając przedstawioną przez wnioskodawczynię sytuację materialną należy stwierdzić, że poniesienie kosztów sądowych w chwili obecnej leży poza zakresem możliwości płatniczych skarżącej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe uzyskuje miesięczny stały dochód z tytułu pobieranej emerytury w wysokości [...] zł. Mając do dyspozycji wspomniane środki – ponosi znaczne koszty związane głównie z utrzymaniem domu, co skutkuje, że po opłaceniu rachunków pozostaje jej miesięcznie do dyspozycji kwota ok. [...]-[...] złotych.
W tym stanie rzeczy można przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.