Uzasadnienie
A. B. skargą z dnia 12 grudnia 2016 r. (data prezentaty) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o:
- 1) wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej - na podstawie w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
- 2) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta W. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) zasądzenie kosztów postępowania
- - w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 782/15.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 31 stycznia 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy [...], [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi w dniu 18 maja 2016 r. - zatem wyznaczony termin upłynął 18 lipca 2016 r.
A. B. pismem z dnia 21 listopada 2016 r. wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku, a następnie wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Przed Prezydentem W. prowadzone jest - z wniosku dawnych właścicieli – postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zgodnie z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dodał, iż pismem z dnia 19 lipca 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany, że nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku sądowym, jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano dzień 30 września 2017 r.
Do dnia 26 stycznia 2018 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi W. grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 782/15 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 31 stycznia 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Bezsporne jest, iż akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi w dniu 18 maja 2016 r. - zatem wyznaczony termin upłynął 18 lipca 2016 r.
Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi z [...] grudnia 2016 r. - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku - Prezydent W. nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Nie rozpoznał także merytorycznie przedmiotowego wniosku do dnia rozprawy sądowej.
W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, iż niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Skład orzekający ocenił, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia dotychczasowej wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, iż bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy tej ocenie Sąd wziął pod uwagę wysokość przekroczenia terminu wyznaczonego przez sąd.
Sąd zasądził też na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.