Uzasadnienie
Po wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego skarżący R. O. zwrócił się również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W formularzu PPF wnioskodawca podał, że nie posiada środków pozwalających mu na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córką. Do swojego dochodu zaliczył zasiłek stały w wysokości [...] zł. Jest on pomniejszony o kwotę [...] zł z tytułu zobowiązania alimentacyjnego względem córki.
Z akt sprawy w sposób niesporny wynika, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] GU [...] Sąd Rejonowy dla W. w W., [...] Wydział [...] ogłosił upadłość skarżącego, obejmującą likwidację majątku dłużnika. Zamieszkiwany przez skarżącego lokal mieszkalny został sprzedany, a wnioskodawca z przyznanych przez Sąd postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych środków w kwocie [...] zł wynajął inny lokal. Z akt sprawy wynika ponadto, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, niemniej zdolną do pracy na stanowisku przystosowanych do niepełnosprawności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W pierwszym rzędzie zauważenia wymaga to, że ocena zdolności wnioskodawcy do ponoszenia kosztów postępowania uwzględniać mogła wyłącznie możliwość poniesienia przez stronę wydatków celem ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Jest to spowodowane tym, że w odniesieniu do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie wnioskodawca, wnosząc skargę na akt wydany z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z mocy prawa z ustawowego zwolnienia z ponoszenia kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W tych warunkach, ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co prowadziło do umorzenia postępowania w tej części na podstawie art. 249a p.p.s.a.
W odniesieniu do pozostałej części żądania przyjąć należało jego zasadność. Skarżący nie uzyskuje bowiem dochodów, które mogłyby być uznane za źródło poniesienia wydatku na ustanowienie pełnomocnika, jeżeli jego udział w postępowaniu sądowym – jak wskazano – uznaje on za konieczny. Skarżący dotąd utrzymywał się wyłącznie z zasiłku stałego, w związku z ogłoszoną upadłością nie posiada żadnych składników majątku, który mógłby zostać przeznaczony do opłacenie kosztów postępowania. Stan zdrowia jeżeli nie uniemożliwia, to znacznie utrudnia znalezienie zatrudnienia pozwalającego uzyskiwać bieżące dochody w wysokości wyższej aniżeli dochody wymagane do zaspokojenia elementarnych potrzeb bytowych.
Odnosząc się do kwestii przyznanych skarżącemu środków finansowych (w wysokości [...] zł) celem zaspokojenia jego potrzeb bytowych postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., przyjąć należało, że środki, o których mowa w art. 49113 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233) powinny zostać wyłączone z dochodów, które podlegają uwzględnieniu w kontekście dokonywanej w niniejszym postępowaniu oceny jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania na podstawie art. 246 § 1 pkt 1-2 p.p.s.a. Wydzielona upadłemu kwota odpowiadająca przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy ma ściśle określone przeznaczenie i jest ustalana przez sąd w oparciu o skonkretyzowane potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe, a także sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego (art. 49113 ust. 2 cyt. ustawy).
Służy ona zabezpieczeniu jego potrzeb bytowych w oznaczonym okresie i jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – ustalona kwota środków, które wnioskodawca faktycznie przeznacza na pokrycie kosztów mieszkania (zawarta przez wnioskodawcę umowa najmu z dnia [...] stycznia 2016 r.) nie jest niższa aniżeli przyjęta przez Sąd kwota odpowiadająca czynszowi najmu lokalu mieszkalnego (za okres [...] miesięcy), nie ma podstaw, by wolnym środkom, które skarżącemu mają służyć na pokrycie kosztów zamieszkania w wynajętym lokalu na przyszłość (w okresie [...] miesięcy) przyznać przymiot niejako oszczędności, które mogą zostać spożytkowane na dowolny inny cel, w szczególności traktować je jako źródło poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Wiążące określenie wydzielonych wnioskodawcy środków w postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. rozciąga się nie tylko na cel ich przyznania, ale również na ich wysokość określoną przez Sąd jako odpowiadającą potrzebom mieszkaniowym upadłego w oparciu o ocenione konkretne uwarunkowania, w szczególności potrzebę zapewnienia małoletniej uczącej się córce odpowiednich warunków lokalowych oraz miejsca pobytu uwzględniającego miejsce dotychczasowej nauki. Z tego względu nie ma podstaw, by środki na pokrycie kosztów postępowania odnajdywać poprzez podjęcie próby wykazania, że wnioskodawca mógłby zawrzeć umowę najmu na innych warunkach (wynająć tańszy lokal) i pozostałe środki przeznaczyć na pokrycie kosztów utrzymania, w tym uiszczenia zobowiązań związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.