Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z 21 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 698/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi A. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 723/17 wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 3.000 złotych; stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; oddalił skargę w pozostałej części; oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej ww. prawomocnym wyrokiem wniósł Prezydent [...] powołując się na przesłankę z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej jako: "P.p.s.a.", tj. w oparciu o brak zdolności sądowej A. S. w dniu wydania ww. wyroku. Wnoszący przedmiotową skargę organ zwrócił się o uchylenie wyroku z 21 października 2021 r. w pkt 1, 2 i 4; w oparciu o art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu ustalenia następców prawnych A. S. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego organ wskazał, że w celu realizacji wyroku dokonał on weryfikacji danych adresowych A. S. w systemie SelwinWEB 2019 w dniu [...] marca 2022 r. i ustalił, że zmarła ona w dniu [...] maja 2021 r. Podniósł, że powyższe oznacza, iż skarżąca w dniu wyrokowania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 698/21 pozbawiona była zdolności sądowej. Zatem przesłanka wznowienia postępowania z art. 271 § 1 pkt 2 P.p.s.a. została spełniona. Prezydent wskazał, że zachował termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 277 p.p.s.a., gdyż o podstawie wznowienia dowiedział się [...] marca 2022 r. (data uzyskania danych z systemu SelwinWEB 2019), co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu ze względu na brak legitymacji skargowej Prezydenta [...] do jej skutecznego wniesienia.
Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap polega na badaniu dopuszczalności skargi i obejmuje ocenę terminowości wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia wymienionej w art. 271-273 P.p.s.a. Brak spełnienia któregoś z tych warunków powoduje odrzucenie skargi przez sąd, który może orzec w tym zakresie na posiedzeniu niejawnym (art. 280 § 1 P.p.s.a.).
Wnoszący skargę o wznowienie postępowania oparł ją na przesłance z art. 271 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w świetle którego można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Zatem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. w sytuacji, gdy wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Oceniając przez pryzmat art. 271 pkt 2 P.p.s.a. wskazaną podstawę dopuszczalności przedmiotowej skargi sąd stwierdza, że podstawę wznowienia organ łączy z sytuacją, w której postępowanie sądowe toczy się bez udziału następców prawnych strony zmarłej w trakcie postępowania.
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, mogącym podważyć prawomocny wyrok i z tego względu przepisy jej dotyczące należy interpretować ściśle. Przesłanka wznowienia postępowania z powodu nieważności z uwagi na to, że strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania ma na celu umożliwienie stronie, która nie mogła skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym (z powodów wskazanym w cytowanym przepisie), wzruszenie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego i ponowne rozpoznanie sprawy z jej udziałem.
Mając na uwadze cel tego przepisu, a także nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skarga o wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. przysługuje stronie, której uprawnienia zostały naruszone poprzez zaistnienie jednej z okoliczności tam wskazanych. Innymi słowy, to strona, którą pozbawiono możliwości skutecznego dochodzenia swoich prawa jest uprawniona do występowania ze skargą o wznowienia postępowania na podstawie powyższego przepisu, a nie inna ze stron postępowania (por. postanowienia NSA z 9 lutego 2018 r. II OSK 91/18; z 8 czerwca 2011 r. II OSK 802/11).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Prezydent [...] nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem wydanym pod sygn. akt I SA/Wa 698/21 w oparciu o twierdzenie, że inna strona owego postępowania była w nim pozbawiona możliwości skutecznego działania. Uprawienie takie przysługuje następcy prawnemu bądź następcom prawnym zmarłej A. S..
Zatem przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie opiera się na przesłance restytucyjnej z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., gdyż nie została wniesiona przez uprawniony podmiot i jako taka podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.