Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] listopada 2010 r. nr [...] odmawiające wydania S. M. odpisu protokołu z posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej sporządzonego w dniu [...] maja 2009 r. oraz wydania odpisu protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego [...] z akt postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, że S. M. pismem z 15 września 2010 r. zwrócił się na podstawie art. 73 § 2 kpa o przesłanie "kserokopii sporządzonych przez Komisję protokołów z posiedzeń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej - wraz z wnioskami końcowymi i uzasadnieniem".
Po rozpatrzeniu wniosku Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] listopada 2010 r. odmówił wydania z akt sprawy uznając, że S. M. nie wykazał ważnego interesu, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył S. M. podnosząc, iż ma prawo wiedzieć, co zostało zapisane w protokole z posiedzenia Komisji oraz jak Komisja opisała stan sprawy i czy jest on zgodny ze złożonymi przez niego wyjaśnieniami oraz stanem faktycznym i prawnym sprawy na dzień sporządzenia wyceny. Skarżący wskazał ponadto, że "Powyższe dane są mu niezbędnie konieczne do złożenia wyjaśnień do zebranych w sprawie materiałów".
Ponownie rozpatrując sprawę stwierdzono, że z akt sprawy wynika, że S. M. pismem z 25 sierpnia 2010 r. został poinformowany o treści art. 73 § 2 kpa oraz o tym, że organ nie ma obowiązku sporządzać kserokopii z akt sprawy i przekazywać ich stronie postępowania. Pomimo udzielanych informacji S. M. we wniosku z 15 sierpnia 2010 r. zwrócił się ponownie o przesłanie kserokopii protokołów powołując się na niemożliwość dotarcia do W. ze względu na znaczną odległość miejsca zamieszkania od W. i[...].
W ocenie Ministra okoliczności, na które powołuje się strona nie można uznać za ważny interes, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa. Minister wskazał, że skarżący mógł udzielić innej osobie upoważnienia do zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia z nich notatek bądź odpisów. Obowiązkiem organu jest zapewnienie stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia z nich notatek. Strona nie może natomiast oczekiwać od organu, że na każde jej żądanie doręczy jej uwierzytelnione odpisy z akt sprawy. Uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów w celu zapoznania się z ich treścią nie może w ocenie Ministra zostać uwzględnione.
Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. M. zarzucając mu naruszenie art. 73 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 144 kpa, które mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżącemu żądane dokumenty są niezbędne do złożenia wyjaśnień do zebranych w sprawie materiałów. Skarżący uważa, że przedstawił swój ważny interes we wnioskach kierowanych do Ministra Infrastruktury, a dysponując uwierzytelnionymi odpisami protokołów mógłby swojego interesu dochodzić przed organami ścigania. Ponadto skarżącemu – [...] trudno jest dotrzeć z X. do W., a żadna upoważniona przez niego osoba nie dokona rzetelnego całościowego odpisu dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę niniejszą w ramach wskazanych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący pismem z 23 lipca 2010 r. wnosił o przesłanie protokołów z posiedzeń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wraz z wnioskami końcowymi i uzasadnieniem, ponieważ z uwagi na zamieszkiwanie na krańcu Polski (X.) i [...] nie jest w stanie dotrzeć do W. i złożyć stosownych wyjaśnień.
Kwestie zapoznania się z dokumentami sprawy reguluje przepis art. 73 § 1 kpa, wedle którego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 kpa). Z treści tego przepisu wyraźnie wynika prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 kpa. Żądania strony określone w tym przepisie składają się na prawo strony do wglądu do akt, szerzej – prawo strony do udostępnienia jej akt sprawy. Strona może skorzystać z przewidzianych w art. 73 kpa uprawnień osobiście lub przez pełnomocnika. Akta powinny być udostępniane stronie w siedzibie danego organu prowadzącego postępowanie albo organu działającego w trybie pomocy prawnej (art. 52 kpa) w obecności pracownika organu.
Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że co do zasady strona z aktami sprawy powinna się zapoznać w siedzibie organu i nie ma on obowiązku przesyłania akt administracyjnych celem zapoznania się przez stronę do miejscowości, w której ona mieszka. Nie oznacza to jednak, iż nie mogą zaistnieć sytuacje wyjątkowe, które poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z aktami postępowania ograniczają jej czynny udział w postępowaniu. Za sytuację wyjątkową można uznać sytuację, w której ze względu na brak możliwości osobistego zapoznania się z aktami sprawy powodowany obiektywnie istniejącymi przeszkodami strona będzie pozbawiona możliwości obrony swych praw w postępowaniu. W takiej sytuacji organ administracji publicznej może skorzystać z możliwości jakie mu daje art. 52 kpa i umożliwić stronie we właściwym organie administracji rządowej lub organie samorządu terytorialnego przeglądanie akt sprawy.
Takie zachowanie organu znacząco nie przedłuży postępowania, a może spowodować, iż bezprzedmiotowe będzie żądanie uwierzytelnionych odpisów, gdyż strona będzie miała możliwość sporządzania samodzielnie notatek i odpisów z akt sprawy, a także potrzebnych kserokopii (por. wyrok NSA z 11 maja 2010 r. I OSK 693/10, LEX nr 595477).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, iż skarżący nie wykazał istnienia ważnego interesu w żądaniu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. W ocenie organu sama chęć posiadania przez stronę postępowania odpisów z akt sprawy nie może być uznana za ważny interes strony.
Przepis art. 73 § 2 kpa wymaga aby strona wykazała się ważnym interesem w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu dokumentu, a nie interesem szczególnie ważnym lub wyjątkowo ważnym.
W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący jest stroną postępowania w ramach którego chciał uzyskać kserokopie protokołów z posiedzeń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego.
Z wniosku skarżącego z dnia 23 lipca 2010 r. nie wynika, by żądał on wydania uwierzytelnionych odpisów ww. dokumentów. Żądał bowiem wydania jedynie ich kserokopii. Organ nie korzystając z uprawnień jakie mu daje art. 52 kpa, zakwalifikował wniosek skarżącego jako wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów i odmówił ich wydania z tego powodu, że chęć ich posiadania przez skarżącego nie stanowi ważnego interesu strony.
Wniosek z dnia 23 lipca 2010 r. skarżący uzasadnił faktem zamieszkiwania w znacznej odległości od W. i [...], co uniemożliwia mu przyjazd do W.. Minister również tej okoliczności nie uznał za ważny interes strony w rozumieniu art. 73 § 2 kpa.
Sąd takiego stanowiska organu nie podziela. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt sprawy tak dla prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (por. wyrok WSA z 23 stycznia 1998 r. I SA/Łd 770/96 – LEX nr 3177). Na uwadze należy mieć bowiem powoływanie się przez skarżącego na odległość między siedzibą organu a jego miejscem zamieszkania i [...]
Zaznaczyć jednakże należy, iż żądanie skarżącego wydania mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy pojawiło się dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego. We wniosku zaś o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazuje na poświadczone lub też nie poświadczone odpisy żądanych dokumentów.
Co prawda w piśmie z dnia 15 września 2010 r. skarżący wskazuje podstawę prawną swojego żądania (art. 73 § 2 kpa), jednakże powyższe w ocenie Sądu podyktowane zostało wyłącznie treścią informacji jakie uzyskał skarżący, a zawartych w piśmie Ministra z 25 sierpnia 2010 r., w którym wyraźnie zaznaczono, że strona może żądać wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem, zaś organ nie ma prawa sporządzać kserokopii z akt sprawy i przekazywać ich stronie postępowania. Niemniej jednak z wniosku skarżącego z 23 lipca 2010 r. wszczynającego niniejsze postępowanie nie wynika, by żądał on wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów.
W związku z powyższym organ ponownie rozpatrując sprawę niniejszą winien dokładnie ustalić treść żądania skarżącego a następnie skorzystać ewentualnie z uprawnień jakie daje organowi art. 52 kpa.
Powyższe może spowodować, iż bezprzedmiotowe stanie się żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, gdyż skarżący będzie miał możliwość sporządzenia bezpośrednio notatek lub odpisów, a także kserokopii.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznając naruszenie przez organ orzekający art. 10 kpa, art. 73 § 1 i 2 kpa i art. 52 kpa na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.