Uzasadnienie
K. N. wnioskiem z dnia 22 października 2013 r. (powinno być 2014 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 22 listopada 2013 r. o przyznanie na rzecz K. N., W. N. oraz M. N. odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2, składającą się z dwóch działek o numerach: [...] o powierzchni [...] m2 oraz [...] o powierzchni [...] m2, pochodzących z księgi hipotecznej "[...]", wchodzącą aktualnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] objętej prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] księgą wieczystą Kw nr [...]. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 619/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 22 listopada 2013 r. w terminie jednego miesięca od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał także, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 22 kwietnia 2015 r.
Z analizy akt sprawy wynika, że K. N. pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania powołanego wyżej wyroku poprzez niezwłoczne rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Następnie pismem z dnia 3 czerwca 2015 r., złożonym w dniu 16 czerwca 2015 r. K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r., wskazując, że do chwili wniesienia skargi organ nie zakończył postępowania i nie podejmuje jakichkolwiek czynności w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że zakończył postępowanie dowodowe i przygotował projekt rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podał, że do chwili obecnej, mimo licznych wystąpień Prezydenta [...] do Wojewody [...] o zwiększenie dotacji na realizację zadań powierzonych z zakresu administracji rządowej, w tym m.in. zadań wynikających z art. 128 i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2014 r. Dz. U. poz. 518, ze zm.), wnioskowane środki nie zostały przyznane. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie nastąpi w terminie jednego miesiąca od uzyskania środków na realizację przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo organ poinformował, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, została złożona w trybie art. 145a Kpa skarga o wznowienie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1973 r., nr [...]. Na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 619/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 22 listopada 2013 r. w terminie jednego miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał także, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczony przez Sąd termin minął w dniu 22 maja 2015 r. Skarżący w dniu 3 czerwca 2015 r. wezwał organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie to pozostało bezskuteczne, a organ do dnia rozpoznania sprawy nie wykonał wyroku i nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie.
Wobec tego Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania obywateli do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania.
Biorąc pod uwagę, że od wyznaczonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminu zakończenia przedmiotowego postępowania zainicjowanego wnioskiem z 2013 r. minęło 5 miesięcy, za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), wysokość grzywny Sąd uznał kwotę 600 (sześćset) złotych.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna pięciomiesięczna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 619/14, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa.
Równocześnie zwrócić należy uwagę, że wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, Prezydent nie wypełnił dyspozycji art. 36 kpa, ponieważ stwierdzenie "iż rozstrzygniecie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie jednego miesiąca od uzyskania środków na realizację przedmiotowego rozstrzygnięcia" nie wskazuje terminu zakończenia postępowania administracyjnego, a co najwyżej wskazuje okoliczności, które mają umożliwić organowi wydanie merytorycznej decyzji. W ocenie Sądu stwierdzenie takie nie jest spełnieniem dyspozycji art. 36 kpa.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że wskazane przez organ okoliczności, od których uzależnia on zakończenie postępowania (uzyskanie środków finansowych na wypłatę odszkodowania), nie są przez ustawodawcę przewidziane jako przesłanka umożliwiająca organowi niedotrzymanie ustawowych terminów wynikających z art. 35 kpa. Właściwe gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi należy do czynności, do których wykonywania organ jest zobowiązany. Organ administracji publicznej nie może obciążać strony skutkami braku właściwych działań w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.