Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] potwierdzającego uprawnienie A. K. do ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewoda [...] odmówił P. K. stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r., w którym potwierdzono uprawnienie A. K. do ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione przez P. K. w miejscowości S., poza obecnymi granicami państwa polskiego, i stwierdził w uzasadnieniu, że zaświadczenie Starosty G. nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a w związku z tym nie jest możliwe wyeliminowanie tego dokumentu z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie jego nieważności, o co wystąpiła strona wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa stwierdził, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 9 tej ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa.
Z ustaleń Ministra Skarbu Państwa wynika, że (1) zaświadczeniem Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r. potwierdzono A. K. uprawnienie do "ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione przez jego ojca P. K. w miejscowości S., poza obecnymi granicami państwa polskiego. P. K., oświadczeniem złożonym przed notariuszem w dniu [...] stycznia 1990 r. wskazał A. K. jako osobę uprawnioną do otrzymania ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa polskiego, natomiast (2) oświadczeniem złożonym przed notariuszem w dniu [...] czerwca 2003 r. P. K. wycofał swoje oświadczenie z dnia [...] stycznia 1990 r. (3) Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. P. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r., motywując swój wniosek pismem A. K. do Urzędu Miejskiego w G. z dnia 21 września 2002 r., w którym wniósł on o przekazanie wszystkich dokumentów dotyczących niniejszej sprawy ojcu – P. K..
Minister Skarbu Państwa podkreślił, że A. K. zmarł w dniu [...] czerwca 2003 r. i nie zrealizował prawa do rekompensaty potwierdzonego zaświadczeniem Starosty G. Do chwili obecnej nie przeprowadzono postępowania spadkowego i nie określono kręgu spadkobierców zmarłego. (4) Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił P. K. stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r., gdyż zdaniem organu wojewódzkiego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaświadczenia, wymienione w art. 156 § 1 kpa.
Zdaniem Ministra Skarbu Państwa, na podstawie art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio.
Z przepisów tych wynika, że do stwierdzenia nieważności zaświadczenia potwierdzającego stronie prawo do ekwiwalentu za "mienie zabużańskie", konieczne jest, aby zaświadczenie takie było dotknięte w dacie jego wydawania jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Zdaniem Ministra Skarbu Państwa, zaświadczenie Starosty G. nie jest obarczone wadami skutkującymi koniecznością stwierdzenia nieważności tego dokumentu. Minister Skarbu Państwa podkreślił, że zarówno oświadczenie złożone przed notariuszem w dniu [...] czerwca 2003 r., w którym P. K. wycofał swoje oświadczenie uprawniające A. K. do otrzymania ekwiwalentu za "mienie zabużańskie", jak i pismo A. K. do Urzędu Miejskiego w G. z dnia 21 września 2002 r., w sprawie przekazania wszystkich dokumentów z akt sprawy P. K., zostały złożone po potwierdzeniu A. K. prawa do ekwiwalentu przez Starostę G. W związku z powyższym, dokumenty te nie mogą stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. K. i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
- 2. Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r. potwierdzającego uprawnienie A. K. do ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego.
- 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
4. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, jest formą nadzoru. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2001 r. I SA 2134/99, LEX nr 54120, przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu jej wad istniejących od dnia jej wydania, a więc ze skutkiem ex tunc. Dokonując zaś oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 Kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
5. Z akt sprawy wynika, że zaświadczeniem Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r. potwierdzono A. K. - synowi skarżącego P. K. - uprawnienie do "ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione przez jego ojca P. K. w miejscowości S., poza obecnymi granicami państwa polskiego. Skarżący P. K., oświadczeniem złożonym przed notariuszem w dniu [...] stycznia 1990 r. wskazał swojego syna A. K. jako osobę uprawnioną do otrzymania ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa polskiego, natomiast oświadczeniem złożonym przed notariuszem w dniu [...] czerwca 2003 r. P. K. wycofał swoje oświadczenie z dnia 17 stycznia 1990 r., a w dniu 4 czerwca 2003 r. A. K. zmarł i nie zrealizował prawa do rekompensaty potwierdzonego zaświadczeniem Starosty G. Pismem z dnia 14 grudnia 2006 r. P. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Starosty G. z dnia 8 grudnia 1999 r.
6. Nie budzi w sprawie wątpliwości, że na podstawie art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio.
Z przepisów tych wynika, że do stwierdzenia nieważności zaświadczenia potwierdzającego stronie prawo do ekwiwalentu za "mienie zabużańskie", konieczne jest, aby zaświadczenie takie było dotknięte w dacie jego wydawania jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a obowiązkiem organu orzekającego w tym zakresie jest zbadanie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji.
Sąd podziela stanowisko Ministra Skarbu Państwa, iż zaświadczenie Starosty G. nie jest obarczone wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności tego dokumentu.
Zarówno oświadczenie złożone przed notariuszem w dniu [...] czerwca 2003 r., w którym P. K. wycofał swoje oświadczenie uprawniające A. K. do otrzymania ekwiwalentu za "mienie zabużańskie", jak i pismo A. K. do Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] września 2002 r., w sprawie przekazania wszystkich dokumentów z akt sprawy P. K, zostały złożone po potwierdzeniu A. K. prawa do ekwiwalentu przez Starostę G., a zatem dokumenty te nie mogą stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty G., bowiem nie istniały w dniu wydania kwestionowanego przez skarżącego zaświadczenia, a ponadto nie zaszła żadna przesłanek umożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.