Uzasadnienie
A.H. - działając przez pełnomocnika adwokata G.J. - pismem z dnia 24 maja 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] zezwalającą Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow.[...] ha, przeznaczonej pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku IV przebiegającym od węzła "[...]" do węzła "[...]" oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że działka nr [...] wpisana jest do rejestru zabytków na podstawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 1992 r. Wykonanie zaskarżonych decyzji zezwalających na zajęcie przedmiotowej działki w celu budowy autostrady spowoduje zatem znaczne szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podkreślił, że poczynając od dnia 4 lutego 2010 r. (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszej instancji) zabytek na działce [...] jest systematycznie niszczony. Usunięto z niej znajdującą się tam roślinność i rozpoczęto prace przygotowawcze, nie zważając na fakt, że działka znajduje się w rejestrze zabytków. Okoliczności powyższe w sposób jednoznaczny przesądzają, że zabytek jest i będzie podlegał dalszemu niszczeniu. Skarżący zaznaczył, że wstrzymanie wykonania decyzji ma służyć ochronie dziedzictwa narodowego, które w okolicznościach niniejszej sprawy może zostać zaprzepaszczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i ma on charakter zamknięty.
Stosownie do treści tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z treści powołanego przepisu wynika, że konieczną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. Przy czym podkreślić trzeba, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użyty w powyższym przepisie zwrot "sąd może". Oznacza to, że Sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet, jeżeli stwierdzi, iż w danej sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek zawarty w skardze dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej pod budowę autostrady [...] oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem Sądu przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione przez skarżącego okoliczności oraz analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie uzasadniają wstrzymania wykonania wskazanych wyżej decyzji.
Zauważyć należy, że wniosek skarżącego dotyczy wstrzymania wykonania decyzji wydanych na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), który to przepis ma charakter wyjątkowy. Pozwala on bowiem na udzielenie w uzasadnionych przypadkach zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, mimo niezakończenia postępowania wywłaszczeniowego ostateczną decyzją. Regulacja ta służy usprawnieniu procesu inwestycyjnego budowy dróg. Zdaniem Sądu uwzględnienie wniosku skarżącego i wstrzymanie wykonania wydanych w sprawie rozstrzygnięć byłoby sprzeczne z założeniami ustawodawcy, niweczyłoby cel, jaki przyświecał przy przyjęciu powyższej ustawy, ustanawiającej szczególny reżim prawny przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Zaznaczyć trzeba, że zaskarżona decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na szczególny charakter oraz ważny interes społeczny i gospodarczy. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wstrzymanie wykonania decyzji, która dotyczy procesu inwestycyjnego budowy drogi krajowej, byłoby istotnym zaburzeniem tego procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Tym samym stwierdzić należy, że podnoszony we wniosku argument dotyczący wpisania objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości do rejestru zabytków nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zwłaszcza, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowa nieruchomość wpisana została do rejestru zabytków w 1992 r., co oznacza, że w chwili wydawania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] dla odcinka IV przebiegającego przez województwo [...] od węzła "[...]" do węzła "[...]", utrzymanej następnie w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., okoliczność ta znana była organom administracji publicznej.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.