Uzasadnienie
Decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako kpa) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, poz. 935) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1976 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], stanowiącego własność E. S. (dalej jako skarżąca).
W uzasadnieniu ww decyzji minister podał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. E. S. wystąpiła do Wojewody [...] o uchylenie w trybie art. 163 kpa ww decyzji z 1976 r. Ponieważ wniosek został jednoznacznie doprecyzowany ze wskazaniem na tryb z art. 163 kpa, organ uznał, że nie może on być uwzględniony gdyż nie istnieją przepisy szczególne, stanowiące podstawę do uchylenia lub zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż wg art. 163 kpa organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyta prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
W skardze na ww decyzję skarżąca zarzuciła ministrowi naruszenie art. 7, 77, 80, 107 kpa oraz art. 21 i 65 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie ww decyzji i przywrócenie prawa własności utraconej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2018, poz. 1302 - dalej jako ppsa). W kontrolowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Skarżąca wyznaczyła przepis, w oparciu o który organ miał procedować. W odpowiedzi na sprecyzowanie żądania skarżąca wskazała, iż wnosi o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] września 1976 r. w trybie określonym w art. 163 kpa. Żądaniem tym organ był związany.
Organ zasadnie przyjął, że badana decyzja Naczelnika Gminy w [...] nie była decyzją na mocy której strona nabyła prawo, a z art. 163 kpa wyraźnie wynika, że nie odnosi się on do wszystkich decyzji administracyjnych, lecz dotyczy tylko tych decyzji, które tworzą dla stron prawa utożsamiane z korzyścią. Sporna decyzja z dnia [...] września 1976 r. bez wątpienia nie ustanawiała żadnych praw na rzecz skarżącej, lecz pozbawiała ją prawa własności gospodarstwa rolnego uznanego za opuszczone.
Art. 163 kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy do weryfikacji ostatecznej decyzji, gdyż jedynie odsyła do przepisów prawa materialnego. Decyzja z dnia [...] września 1976 r. zapadła na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem (Dz.U. z 1963 r. Nr 32. poz. 161). Przepisy wskazanej ustawy ani też przepisy wykonawcze do jej art. 2 nie przewidują zmiany bądź uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym. Trudno doszukać się podstaw do zmiany ww decyzji także w innych aktach prawnych a skarżąca, poza powołaniem się na art. 163 kpa, nie wskazała materialno-prawnej podstawy warunkującej zmianę ww decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, iż nieruchomość przejęta na rzecz Państwa nie stanowiła gospodarstwa rolnego. Podniosła, że przepisy ustawy z 13 lipca 1957 roku stanowiące podstawę prawną do odebrania jej prawa własności miały zastosowanie tylko i wyłącznie do gospodarstw rolnych a w przejętej nieruchomości jedynie 0,44 ary stanowiły grunty rolne, a pozostałość to las i teren zagrodowy.
Tego typu zarzuty nie mogą być skutecznie zgłaszane w określonym przez samą skarżącą trybie z art. 163 kpa. Zarzuty i argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi odnośnie do naruszenia prawa przez organ wówczas orzekający, po tylu latach od daty wydania decyzji, mogą być zgłaszane jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 i n kpa) a nie w oparciu o specjalny, i niezwykle rzadko mający zastosowanie art. 163 kpa.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na odstawie art. 151 ppsa.