Uzasadnienie
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania M. G., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu wniosku P. [...] S.A. w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w O. i oznaczonego jako działka nr [...] oraz nabycie przez P. [...] S.A. w W. z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa użytkowania wieczystego wyżej wymienionego gruntu.
Od powyższej decyzji M. G. wniosła odwołanie.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 129 § 2 KPA odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Według art. 57 § 1 KPA jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (którym w niniejszej sprawie był dzień doręczenia zaskarżonej decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Minister zauważył, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona M. G. w dniu [...] października 2007 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzeniu odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął więc z dniem 5 listopada 2007 r., natomiast odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym O. 3 w dniu 8 listopada 2007 r., co wynika z akt sprawy. Wobec tego organ stwierdził, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony, a strona nie występowała o przywrócenie uchybionego terminu.
Od postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniosła, że nie jest prawnikiem i nie zna przepisów prawa administracyjnego. Oświadczyła, że pouczenie o środku zaskarżenia zawarte w decyzji organu pierwszej instancji rozumie w ten sposób, że do czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania nie powinno wliczać się sobót, niedziel i świąt, skoro urzędy w te dni nie pracują, a w decyzji i w postanowieniu nie została zawarta informacja, że dni liczone do wniesienia odwołania, to dni kolejno po sobie następujące. Podniosła również, że nie wiedziała o możliwości wnioskowania o przywrócenie terminu i o tym uprawnieniu nie została poinformowana przez organ administracji, a nie stać ją na porady prawnika.
Dodatkowo wskazała, że obecnie jest jedynym właścicielem gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej oznaczonego jako działka nr [...], zapisanego w księdze wieczystej Kw nr [...], ponieważ w miesiącu grudniu 2007 r. jej mama S. S. przekazała jej swój udział w działce, na dowód czego załączyła wypis z aktu notarialnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie wskazując, że kwestię obliczania terminów w sposób jednoznaczny reguluje art. 57 KPA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki przewidziane w ustawie. Z przepisu art. 134 i art. 145 tej ustawy wynika, że sąd ten, niezależnie od zawartych w skardze wniosków i zarzutów oraz powołanej przez skarżącą podstawy prawnej, obowiązany jest z urzędu do zbadania, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) nie doszło do: naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy; naruszeń, o których mowa w art. 156 KPA.
W przypadku, gdy zaskarżony akt (w niniejszej sprawie postanowienie) obarczony jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA, a w sprawie nie zachodzą przeszkody, o których mowa w § 2 tego przepisu, sąd obowiązany jest do stwierdzenia nieważności tego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd stwierdza, że taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Infrastruktury skierował i doręczył w dniu 19 grudnia 2007 r. m. in. S. S., co wynika z rozdzielnika egzemplarzy zawartego w postanowieniu oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tego rozstrzygnięcia.
Tymczasem w postępowaniu sądowym M. G. przedłożyła wypis umowy darowizny (akt notarialny z dnia [...] grudnia 2007 r., Rep. A [...]), który Sąd dopuścił jako dowód w sprawie, potwierdzający, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia S. S. darowała swej córce M. G. cały swój udział wynoszący 1/2 część w gruncie o pow. [...] ha, oznaczonym obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha (ta ostatnia stanowi przedmiot uwłaszczenia w niniejszej sprawie).
W tej sytuacji Sąd uznał, że postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, ponieważ w dacie wydanie tego postanowienia S. S. nie była już współwłaścicielem gruntu oznaczonego jako działka nr [...], a więc nie posiadała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA, opartego na tytule prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.
Skoro w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 KPA, a nie wystąpiły przeszkody z § 2 tego przepisu, to Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia i jego niewykonalność, bez dokonania merytorycznej oceny zasadności tegoż postanowienia.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przywrócenie uchybionego terminu Sąd zauważa, że nie był właściwy do jego rozpatrzenia, ponieważ - jak wspomniano wyżej - wojewódzkie sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie był więc kompetentny do rozstrzygania o prawach skarżącej wynikających ze stosowanych przez organy administracji publicznej przepisów procedury administracyjnej, zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winna być zatem złożona na piśmie Ministrowi Infrastruktury, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jej treści strona winna uprawdopodobnić swój brak winy w uchybieniu terminu i dopełnić czynności dla której ów termin był ustanowiony (art. 58 § 1 i 2 w związku z art. 59 § 2 KPA).
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.