Uzasadnienie
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. H. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz L. i K. H. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położnych w obrębie ewidencyjnym N. gminy [...], oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej.
Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2010 r. nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie obwodnicy miejscowości N. w ciągu drogi [...] nr [...] wraz z rozbudową drogi [...] nr [...].
Zgodnie z treścią ww. decyzji lokalizacyjnej przedmiotowe działki o nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha stanowią wydzielony grunt pod pas drogowy, przeznaczony pod realizację ww. inwestycji drogowej.
Następnie Wojewoda wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie odszkodowania i decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] orzekł o jego ustaleniu w wysokości [...] zł na rzecz małż. L. i K. H. za prawo własności przedmiotowych nieruchomości przejętych z mocy prawa na rzecz Województwa [...] pod budowę obwodnicy miejscowości N.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego A. I. wykonanego w dniu [...] lutego 2012 r., zaś z uwagi na brak udokumentowania przez dotychczasowych właścicieli faktu wydania przedmiotowej nieruchomości w myśl art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.), odszkodowanie nie zostało powiększone o kwotę równą 5% wartości nieruchomości.
Następnie pismem z [...] kwietnia 2012 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] kwietnia 2012 r., K. H. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Wojewody, wnosząc o naliczenie i wypłatę dodatku, którego został niesłusznie pozbawiony, gdyż nigdy nie stwarzał żadnych trudności w przejęciu części jego nieruchomości pod inwestycję drogową, a zatem nie mógł przedstawić dokumentów na nieutrudnianie.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a."), postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu Minister podniósł, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia od niej odwołania, została doręczona małżeństwu L. i K. H. w dniu [...] marca 2012 r., o czym świadczy data i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem określony w art. 129 § 2 k.p.a., czternastodniowy termin na wniesienie odwołania, upłynął im w dniu [...] marca 2012 r. Odwołanie zaś od tej decyzji zostało nadane w Urzędzie Pocztowym Z. w dniu [...] kwietnia 2012 r. To zaś oznacza, że wniesione zostało ono z uchybieniem terminu z art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie organ podniósł, że do odwołania nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. H. w imieniu własnym oraz żony L. H., zawierając w niej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r.
W uzasadnieniu stwierdził, że jest rolnikiem a nie prawnikiem i szczegóły ustawy o wywłaszczeniach nie były mu znane. Zaś jako obywatel miał prawo oczekiwać od organów państwa zgodnego z prawem naliczenia odszkodowania. Podniósł, że urząd popełnił błąd na jego niekorzyść i winien ten błąd naprawić, w każdym czasie, a nie zasłaniać się przekroczeniem terminu przy wniesieniu odwołania.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Informując jednocześnie, że postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił przywrócenia K. H. terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r.
K. H. poinformowany o wniosku organu dotyczącego trybu rozpoznania skargi, nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a.
Ww. przepis. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie bowiem przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi kwalifikowana wadę prawną określona w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a wiec decyzji która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z 28.02.2012 r. II OSK 2190/11 Lex nr 1145570).
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. doręczona została skutecznie stronie [...] marca 2012 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tejże decyzji, podpisane przez żonę L. H., która jest jednocześnie stroną postępowania administracyjnego. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem odwołanie K. H. od powyższej decyzji zostało nadane w Placówce Pocztowej Z. w dniu [...] kwietnia 2012 r., o czym świadczy z kolei data stempla pocztowego na kopercie, adresowanej do Wojewody [...], która zawierała powyższe odwołanie. Z zestawienia dat: doręczenia decyzji z [...] marca 2012 r. i wniesienia przez stronę odwołania wynika niezbicie, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustanowionego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu.
To zaś oznacza, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, dające w pełni podstawę do dokonania weryfikacji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Tym samym – po dokonaniu przez Ministra prawidłowej oceny dowodów – data doręczenia decyzji jest datą nie budzącą wątpliwości i prawidłowo ustaloną.
Skarżący nie podważył skutecznie wiarygodności dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a., potwierdzającego datę doręczenia decyzji z [...] marca 2012 r., jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, a w konsekwencji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem skarżący nie prowadził żadnych dowodów przeciwko dokumentowi urzędowemu, które podważyłyby ustalenia organu odwoławczego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, bowiem korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Wobec tego dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie ustalony stan faktyczny przy ustalaniu odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod realizację inwestycji drogowej, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a., wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia.
Nadmienić należy, że zawarty w skardze wniosek K. H. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. został rozpoznany odmownie postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2012 r., które może być przedmiotem odrębnego postępowania sądowego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.