Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1201/08

Uzasadnienie

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] odmawiającą przyznania D. K. [...] studentowi Uniwersytetu [...] w W. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce za rok akademicki [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podał, że w związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1098/07 uchylającym decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2006 r. o odmowie przyznania stypendium ministra D. K., Minister ponownie rozpatrzył wniosek Rady Wydziału [...] przekazany przez rektora Uniwersytetu [...] w W. i wydał decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiającą przyznania stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki [...]. Minister przyznał, że student spełnił formalne warunki do otrzymania stypendium, określone w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 245, poz. 2458), jednakże jego osiągnięcia naukowe na tle osiągnięć innych studentów spełniających przesłanki zawarte w przepisach nie były wystarczające dla przyznania stypendium.

Po rozpatrzeniu wniosku D. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. W jej uzasadnieniu podniósł, że nie kwestionował dokonań i osiągnięć naukowych studenta, natomiast stypendia przyznawał mając na uwadze stały – co do wysokości – charakter przyznawanej pomocy, liczbę wniosków oraz wysokość przekazanej mu na ten cel dotacji budżetowej. W ramach tych ograniczeń dokonał gradacji osiągnięć naukowych każdego ze studentów na tle innych uprawnionych i w tym celu stworzył ranking studentów uszeregowany według największych osiągnięć naukowych, biorąc pod uwagę liczbę i jakość uzyskanych osiągnięć z katalogu określonego w § 3 rozporządzenia z dnia 10 listopada 2004 r. Spośród [...] ubiegających się o stypendium studentów, wniosek D. K. został sklasyfikowany na [...] miejscu, zaś środki budżetowe umożliwiły przyznanie stypendium [...] studentom.

Minister podniósł ponadto, że nie kierował się osiągnięciami wykraczającymi poza te, które zostały określone w § 2 pkt 1-5 w/w rozporządzenia; wprawdzie preferował osiągnięcia, które wykraczały poza program nauczania, ale mieściły się w katalogu osiągnięć naukowych i aktywności naukowej określonych w § 3 rozporządzenia.

Minister wskazał również, że nie brał pod uwagę osiągnięć i aktywności, które nie dotyczyły zaliczonych przez studenta lat studiów, jak również osiągnięć uzyskanych przed rozpoczęciem studiów.

Skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. K. Zarzucając naruszenie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania i wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo swoje osiągnięcia naukowe i zajęcia wykraczające poza poziom studiów, takie jak [...]; skarżący podniósł, że [...]; wymienił otrzymane [...]. Skarżący stwierdził, że decyzja jest krzywdząca, również z tego względu, że ogranicza możliwość skontrolowania jej w sposób merytoryczny, bowiem w swoim uzasadnieniu nie wskazuje wyraźnie jakie kryteria legły u podstaw ocenienia osiągnięć skarżącego za niewystarczające, pomimo spełnienia kryteriów określonych w § 2 rozporządzenia z dnia 10 listopada 2004 r. Zdaniem skarżącego, ukrycie ocennych kryteriów przyznawania stypendiów stwarza sytuację niepewności oraz stanowi podstawę niezadowolenia z decyzji; decyzja w swoim uzasadnieniu powinna zawierać, czego w osiągnięciach naukowych skarżącego brakowało, by skutecznie rywalizować o przyznanie stypendium.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Organ podniósł, że decyzja wydana w niniejszej sprawie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że jeśli środki na stypendia są zbyt małe do przyznania tych świadczeń wszystkim formalnie uprawnionym, organ może dokonać dodatkowego przewartościowania osiągnięć naukowych wnioskodawców, a następnie ich sklasyfikowania według uzyskanej punktacji, i przedstawił szczegółowo, jaką ilość punktów przyznaje się za poszczególne osiągnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
2. 2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.
3. 3. Zaskarżoną decyzją Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiającą przyznania D. K. [...] studentowi Uniwersytetu [...] w W. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce za rok akademicki [...].
4. 4. W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1098/07 uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2007 r. oraz decyzję poprzedzającą – odmawiającą przyznania D. K. stypendium ministra, z uwagi na brak prawidłowego uzasadnienia obu decyzji, ogólnikowość oceny dokonań studenta, pominięcie – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wejścia w życie aktu wykonawczego, regulującego warunki i tryb wypłacania stypendiów ministra.
5. 5. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego był związany oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1098/07. Organ ponownie odmówił przyznania D. K. stypendium ministra, i wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie kwestionował dokonań i osiągnięć naukowych studenta, ale przyznawał stypendia mając na uwadze stały – co do wysokości – charakter przyznawanej pomocy, liczbę wniosków oraz wysokość przekazanej na ten cel dotacji budżetowej; spośród [...] ubiegających się studentów, wniosek D. K. został sklasyfikowany na [...] miejscu, a środki budżetowe umożliwiły przyznanie stypendium [...] studentom.
6. 6. Zgodnie z art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe, natomiast zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093), za osiągnięcia naukowe i aktywność naukową, o których mowa w § 2 pkt 3, uważa się w szczególności: pracę w kole naukowym, pracę naukową, udział w pracach naukowo - badawczych, współpracę naukową z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, w tym z zagranicznymi, publikacje, dzieła artystyczne, opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania, udział w konferencjach naukowych, udział w konkursach i festiwalach, nagrody, wyróżnienia, dyplomy otrzymane w olimpiadach, studia według indywidualnego planu studiów i programu nauczania, studia równoległe na drugim kierunku studiów oraz praktyki, staże lub ukończone kursy nieobjęte programem nauczania, certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na określonym w tym rozporządzeniu poziomie.

Sformułowanie z art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. "może być przyznane", oznacza, że stypendium ministra przyznawane jest w granicach uznania administracyjnego. Charakter uznaniowy oznacza, że sam fakt spełnienia kryteriów określonych w przepisach nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej stypendium, i w oczekiwanej wysokości. Minister przyznając stypendium dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, a bezsprzecznym jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku stypendium nie mogłoby zostać faktycznie zrealizowane. Uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno precyzyjnie wskazywać możliwości finansowe organu, ponieważ uznanie organu wynikające z art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) jest uzależnione od wielkości przyznanych środków finansowych na stypendia oraz od liczby osób uprawnionych do otrzymania stypendiów i ubiegających się o nie.

7. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2007 r. I OSK 2032/06 (LEX nr 348251) stwierdził, że decyzja wydawana na podstawie art. 181 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ może odmówić przyznania stypendium także studentowi, który osiągnął wysoki wynik sportowy we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i zaliczył kolejny rok studiów, jeżeli przekracza to możliwości organu wynikające z przyznanych mu uprawnień i środków.

Orzeczenie to znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie – odnosi się do studenta szczególnie wyróżniającego się w nauce oraz posiadającego osiągnięcia naukowe. Minister może odmówić przyznania stypendium także studentowi, który szczególnie wyróżnia się w nauce oraz posiada osiągnięcia naukowe, jeżeli przekracza to możliwości organu wynikające z przyznanych mu środków.

1. 8. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa i jest zgodna z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., a organ administracji nie przekroczył granic uznania administracyjnego – skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
2. 9. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
3. - ---------------------- 5