Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] orzekającą o zmianie wysokości zasiłku stałego przyznanego na okres od [...] 2009 r. do [...] 2011 r., na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że Z. K. w [...] 2009 r. uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. przyznano mu zasiłek stały na okres od [...] 2009 r. do [...] 2011 r. w wysokości maksymalnej – [...] zł. W dniu [...] listopada 2009 r. Z. K. uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i w związku z powyższym decyzją Wójta J. z dnia [...] grudnia 2010 r. został mu przyznany od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2011 r. zasiłek pielęgnacyjny.
W dniu [...] lutego 2010 r. Wójt Gminy J., po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego zmienił decyzję przyznającą Z. K. zasiłek stały w części dotyczącej wysokości świadczenia, ustalając jego wysokość na kwotę [...] zł. Wysokość zasiłku stałego określono jako różnicę między kryterium dochodowym ([...] zł) a dochodem ([...] zł – zasiłek pielęgnacyjny)
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez Z. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło, iż skarżący pobiera zasiłek pielęgnacyjny, który stanowi jego dochód, zatem musi być wzięty pod uwagę przy wyliczeniu wysokości zasiłku stałego.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że organ I instancji właściwie przyjął dochód skarżącego i właściwie wyliczył wysokość zasiłku stałego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniósł Z. K. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zarówno zasiłek pielęgnacyjny jak i zasiłek stały pobiera od tej samej instytucji i niezrozumiałym jest dlaczego Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie wydał od razu decyzji o zmniejszeniu wysokości zasiłku stałego w związku z przyznaniem mu zasiłku pielęgnacyjnego, a dopiero w miesiącu lutym 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ocena charakteru decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, który brzmi następująco: "decyzją administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody."
W redakcji tego artykułu ustawodawca wyraźnie posługuje się pojęciami "zmienia" i "uchyla". Oznacza to, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie z pomocy społecznej jak i jej uchylenie ma charakter konstytutywny.
Wynika to z faktu, że decyzja taka wpływa na dotychczasowy zakres przyznanych świadczeń z pomocy społecznej, gdyż zmienia ich wysokość, odmiennie kształtuje lub wręcz je odbiera. Ze względu na ten właśnie konstytutywny charakter decyzja taka może wywierać wyłącznie skutek ex nunc tj. na przyszłość. Brak zatem jakichkolwiek podstaw by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Skutki zmiany decyzji administracyjnej ex tunc wiązać należy tylko i wyłącznie z decyzjami deklaratoryjnymi tj. takimi, które potwierdzają pewien zaistniały stan rzeczy, a decyzje tego rodzaju nie są wydawane na gruncie ustawy o pomocy społecznej.
Uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, nie może nastąpić z mocą wsteczną. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 106 ust. 5 tej ustawy organ administracji wydaje decyzję uchylająca lub zmieniającą decyzję pierwotną ze skutkiem ec nunc, czyli może ukształtować nowy zakres uprawnień strony dopiero od momentu wydania swego rozstrzygnięcia, orzekając o utracie prawa lub o zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia na przyszłość. (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 654/10).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2010 r. mogła mieć jedynie charakter konstytutywny i jako taka mogła objąć swoim zakresem jedynie wysokość świadczenia z tytułu zasiłku stałego w okresie po jej wydaniu, natomiast nie mogła, jak orzekły organy sięgnąć swoim zakresem do zasiłku pobranego już przez Z. K. w okresie od dnia [...] 2009 r. Stanowi to naruszenie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że organy dokonały błędnej wykładni art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez co dopuściły się naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji dokona oceny wpływu ujawnienia nowej okoliczności w postaci uzyskania przez skarżącego dochodu w okresie pobierania zasiłku stałego od dnia [...] 2009 r., na decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. z uwzględnieniem zasady konstytutywności decyzji i jej skutkiem działania ex nunc.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.