Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...], orzekającą o odmowie J. K., E. P., W. K., K. S., G. L. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] (dawna [...]), hip/ [...] dz. [...], obecnie działka ewidencyjna nr [...] o pow. 515 m2.
Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i stanowi własność [...]. Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...].08.1948r. – Dz.U. Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w W. Zgodnie z treścią, zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. Wydział VI Ksiąg Wieczystych z [...].09.1999r. nieruchomość ta stanowiła własność M. K.. Były Właściciel nie złożył w terminie wniosku w trybie art. 7 ust. 2 dekretu. Wniosek został złożony w dniu [...].05.2015 r. przez następcę prawnego dawnego właściciela – J. K..
W ocenie organu nastąpiło wygaśnięcie roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w związku z tym należało wydać decyzję odmowną.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. J. K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- 1. art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez odmowę przyznania prawa własności użytkowania wieczystego do całej nieruchomości, mimo że termin do złożenia wniosku dekretowego w przedmiotowej jest otwarty w związku z nieprzejęciem posiadania nieruchomości z dniem publikacji zarządzenia, bowiem zarządzenie to odnosiło się do nieruchomości przy ul. [...], a nie [...];
- 2. art.7 k.p.a. w zw. Z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w konsekwencji nie zebrania oraz nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy; w szczególności pominięcie rozbieżności związanych za adresem nieruchomości (ul. [...] oraz ul. [...]), co wpłynęło na błędne przyjęcie przez organ, iż termin na złożenie wniosku dekretowy nie został zachowany, podczas gdy termin ten pozostaje w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] dalej otwarty. A w konsekwencji nieprzyznanie własności czasowej niniejszej nieruchomości.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 i art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) gmina W. uzyskała z mocy prawa z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) własność gruntów. Natomiast budynki znajdujące się na tych gruntach stawały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowych właścicieli. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu i jego następcy prawni byli uprawnieni do żądania, aby gmina przyznała im prawo wieczystej dzierżawy lub prawo zabudowy. Dopiero w przypadku odmowy uwzględnienie wniosku o prawo do gruntu, budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy, a dotychczasowy właściciel uzyskiwał prawo do odszkodowania na zasadach określonych w art. 8 i 9 dekretu. Podobny skutek wywoływało także niezgłoszenie wniosku w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Termin ten – jak wyjaśnił NSA w uchwale z 14.10.1996r. OPK 19/96 (ONSA 1997, nr 2, poz.
56) jest bowiem terminem prawa materialnego, którego wpływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania. Prawodawca w art. 7 dekretu wyznaczył 6 - miesięczny okres na zgłoszenie omawianych żądań i jednocześnie określił jak należy liczyć początek ustalonego przez siebie terminu. Wskazał mianowicie, że bieg terminu otwiera czynność "objęcia w posiadanie gruntów" przez gminę, przy czym w kwestii ustalenia daty i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę W. gruntów objętych dekretem odesłał do rozporządzenia (art. 4 dekretu).
Z przytoczonych regulacji wynika, że dla oceny czy byli właściciele nieruchomości warszawskiej zachowali uprawnienia dekretowe istotne znaczenie ma to czy określone podmioty złożyły wniosek o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy i użytkowania wieczystego. Przepisy dekretu nie przyznawały bowiem dotychczasowym właścicielom uprawnień do gruntu z mocy prawa ani nie przewidywały możliwości realizacji takich uprawnień z urzędu. Nie oznacza to jednak, że sam brak takiego wniosku jest równoznaczny z wygaśnięciem omawianych roszczeń. Skoro dekret określa termin do składania wniosków dekretowych to nie może ulegać wątpliwości, że w każdym przypadku niezbędne jest wykazanie, ze termin do zgłoszenia żądania odnoszącego się do konkretnej nieruchomości upłynął. To zaś wymaga zbadania, czy gmina W. w sposób formalny i wymagany prawem przejęła konkretną nieruchomość w swe posiadanie, a tym samym czy nieruchomość tą objęto stosownym ogłoszeniem i kiedy został wydany dziennik urzędowy Zarządu Miejskiego [...], w którym takie obwieszczenie zostało umieszczone.
Podkreślenia wymaga, że NSA w uchwale z dnia 5.06.2000r. sygn. akt OPK 32/98 wyjaśnił, iż warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego [...]. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę następował więc z dniem wydania numeru dziennika urzędowego Zarządu Miejskiego (ONSA 2000, nr 4, poz. 142).
Okoliczność ta w rozpoznawanej sprawie ma fundamentalne znaczenie, bowiem dopiero od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku. Zatem konieczne jest ustalenie, czy termin ten zaczął bieg i od jakiej daty. Organ przyjął, że objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę W. nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r. tj. w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] nr [...], w którym zamieszczono ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez gminę W.. Z treści ogłoszenia wynika, że w punkcie [...] wskazano, iż Gmina W. obejmuje w posiadanie grunty ograniczone osiami ulic m.in. [...].
Należy zauważyć, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie dekretu z 26.10.1945 r. była zlokalizowana przy ul. [...]. Nie jest wiadome w sprawie kiedy nieruchomość tę przyporządkowano ulicy [...]. W każdym bądź razie jeszcze w latach 60-tych nieruchomość ta była przy ul. [...] o czym świadczy archiwalna korespondencja władz miasta W. z dawnym właścicielem M. K. a dotycząca tej nieruchomości. Ulica [...] istnieje do czasów współczesnych. Z powyższych ustaleń należy wnioskować, że w dacie ukazania się Dziennika Urzędowego Nr [...] tj. [...] sierpnia 1948 r. adres ul. [...] nie istniał a przedmiotowa nieruchomość była przyporządkowana ulicy [...]. W ogłoszeniu o objęciu gruntów w posiadanie opublikowanym w powołanym Dzienniku Urzędowym ulica [...] nie jest wymieniona. Zapoznanie się z zapisem pod pozycję [...] tego ogłoszenie nie pozwala na ustalenie czy obejmuje on również obszar, na którym znajduje się ulica [...].
Tym samym nie jest możliwe skontrolowanie czy faktycznie przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie z dniem ukazania się ogłoszenia w powoływanym Dzienniku Urzędowym. Okoliczność ta powinna wynikać w sposób nie budzący żadnych wątpliwości z materiału dokumentacyjnego sprawy. Skoro tak nie jest oznacza to, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej zakończenie decyzją odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a więc decyzja zapadły z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. a w konsekwencji tego także z naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z 27.10.1945 r. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni, czy w przypadku przedmiotowej nieruchomości upłyną termin do złożenia wniosku dekretowego co pozwoli ocenić skutki ewentualnego niezgłoszenia roszczeń w terminie dla zachowania uprawnień do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Jeżeli organ ponownie dojdzie do wniosku, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 roku wykaże to poprzez graficzne przedstawienie obszaru objętego ogłoszeniem zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Nr [...], który zawiera także ówczesny adres tego gruntu tj. ulicę [...].
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.