Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] maja 2014 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wniosek rozpoznano w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje pięcioletnia córka. Wnioskodawca wskazał, że razem z nim i córką zamieszkuje jego matka, zaznaczając, że prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z zasiłku stałego otrzymywanego z Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że mieszka w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 34 m ², w którym podstawowe standardy mieszkaniowe nie są zachowane. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że wysokość otrzymywanego świadczenia wystarcza na utrzymanie przez około półtora tygodnia dlatego zmuszony jest pożyczać pieniądze na rehabilitację, zakup żywności, lekarstw, opłaty za media i ogrzewanie, zakup biletów autobusowych i innych niezbędnych artykułów. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje w separacji z B. Z., która mieszka oddzielnie i z którą posiada rozdzielność majątkową. Wnioskodawca dodał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a sprawa o przyznanie renty i odszkodowania jest w toku.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się wraz z córką przy pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej jedynie z przyznanego zasiłku stałego w wysokości 529,00 złotych miesięcznie nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że jest to wydatek znacznie przekraczający obecne możliwości finansowe wnioskodawcy.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.