Uzasadnienie
J.L., skargą z [...] marca 2014 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 422/11. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi [...], że mimo stwierdzenia powyższym wyrokiem bezczynności organu w prowadzonym przezeń postępowaniu administracyjnym, nadal nie podejmuje on czynności zmierzających do jego zakończenia. Wnioskowała jednocześnie o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Powyższym wyrokiem z kolei Sąd, w następstwie uwzględnienia skargi J.L., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] (złożonego przez jej poprzednika prawnego w dniu [...] kwietnia 1948 r.) - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 27 stycznia 2012 r.
Nieruchomość, której dotyczył wniosek obejmowała powierzchnię [...] sążni kwadratowych (ok. [...]). Sam natomiast wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego (w ówczesnych realiach prawa własności czasowej) złożony został w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i do dnia wniesienia skargi nie został w całości rozpoznany.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent [...], w rozpoznał go bowiem w zakresie odnoszącym się jedynie do części gruntu tej nieruchomości o pow. [...], ustanawiając na nim oraz na gruncie o pow. [...], pochodzącym z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] - wchodzących w skład projektowanej działki nr [...] z obrębu [...] - na rzecz skarżącej na 99 lat prawo użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości hipotecznej nr [...] (wchodzącej w skład działek nr [...] z obrębu [...]) wniosek dekretowy zostanie rozpoznany odrębną decyzją.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o ustanowieniu na rzecz J.L. na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do kolejnej części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] o pow. [...], wchodzącego w skład działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Tym samym do rozpoznania pozostał wniosek dekretowy w zakresie odnoszącym się do gruntu o pow. ok. [...].
W dniu 3 marca 2015 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powyższego wyroku w terminie 7 dni od doręczenie, poprzez merytoryczne zakończenie postępowania i załatwienie sprawy objętej wnioskiem. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie wskazanej na wstępie skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że podejmuje wszelkie dostępne mu działania zmierzające do rozpoznania wniosku. Organ wskazał przy tym na wydaną [...] stycznia 2015 r. decyzję częściowo rozpoznającą wniosek i wyjaśniał, że w zakresie odnoszącym się do pozostałej części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzone są czynności zmierzające do uzgodnienia treści je księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Zwracał ponadto uwagę, iż do rozpatrzenia sprawy niezbędne jest także zlikwidowanie podwójnego hipotekowania gruntu tejże działki, który uregulowany jest poza ww. księgą także w księdze wieczystej nr [...]. Konieczne jest również wyjaśnienie obciążeń hipotecznych wpisanych w tej ostatniej księdze oraz adnotacji w kartotece budynków jakoby budynek przy ul [...] znajdował się także na gruncie działki nr [...] z obrębu [...]. W przedmiocie zgłoszonego żądania o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym organ nie zajął stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że skarga ta wniesiona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt I SAB/Wa 1422/11 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku, złożonego [...] kwietnia 1948 r. w imieniu byłego właściciela nieruchomości [...] położonej przy ul [...] oznaczonej nr hip. [...], o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu tej nieruchomości - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem". Przy czym przez rozpoznanie należy tu rozumieć merytoryczne załatwienie sprawy administracyjnej w pierwszej instancji w jej całokształcie.
Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 27 stycznia 2012 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winny być rozpoznana, a w konsekwencji upływał on 27 marca 2012 r.
Z akt administracyjnych - w tym treści wniosku z 1948 r, który winien rozpoznać organ w wyznaczonym przez Sąd terminie – wynika, że przedmiotem żądania poprzednika prawnego strony skarżącej było ustanowienie w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) prawa użytkowania wieczystego (wówczas własności czasowej) gruntu całej nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hipotecznym [...], której powierzchnia - wedle zaświadczenia Sądu Okręgowego w [...] z [...] stycznia 1948 r. nr [...] - obejmowała obszar [...] sążni kwadratowych, a więc ok. [...] metrów kwadratowych. Wynika z nich również, że przed upływem ww. terminu wniosek ów nie został w ogóle rozpoznany, a po jego upływie, ale przed wniesieniem skargi, został rozpoznany jedynie w części dotyczącej obszaru o łącznej pow. [...]. Nastąpiło to na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...].
Oznacza to, że mimo upływu przeszło trzech lat od terminu w jakim zgodnie z wyrokiem Sądu postępowanie winno ulec zakończeniu, wniosek dekretowy w zakresie odnoszącym się do części gruntu przy ul. [...] o pow. ok [...] metrów kwadratowych nadal pozostaje nierozpoznany.
Mając zatem na względzie, że Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy w całości nie załatwił, a po tym czasie podjął w tym przedmiocie jedynie rozstrzygnięcia częściowe, wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest w ocenie Sądu w pełni uzasadniony. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2011 r. zobowiązywał wszak Prezydenta [...] nie tylko do załatwienia zawisłej przed nim sprawy w wyznaczonym przez Sąd terminie, ale także do uczynienia tego w sposób kompletny.
Nie może się więc organ uwolnić od zarzutu niewykonania wyroku, częściowym załatwieniem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Nie zwalnia go także z obowiązku wykonania wyroku skomplikowana materia ww. sprawy, czy konieczność podejmowania opisanych w odpowiedzi na skargę działań procesowych przed sądami powszechnymi. Termin wyznaczony wyrokiem jest bowiem bezwzględnie wiążącym organ. Niewykonywanie wyroków zaś - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są latami respektowane przez organy władzy publicznej, gdyż taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu w całości wyroku (3 lata), skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jest grzywna w wysokości 3000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 oraz art.154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy