Uzasadnienie
A. D., C. D., G. S., C. A. i V. A. wnieśli skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. D., W. S., M. P. oraz W. S. nieruchomości w woj. [...], tj. poza obecnymi granicami RP.
Powyższe postanowienie zostało odebrane przez adw. S. B. – pełnomocnika A. D., C. D., G. S., C. A. i V. A. w dniu 30 października 2015 r., skutkiem czego rozpoczął się bieg 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia (powyższe wynika z załączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru). Następnie, pełnomocnik wyżej wymienionych stron postępowania skierował zażalenie do Ministra Skarbu Państwa na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r.
Organ przyjął, że zażalenie to zostało złożone bezpośrednio do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] listopada 2015 r.
Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. Wojewoda [...] przekazał do Ministra Skarbu Państwa w/w zażalenie z dnia [...] listopada 2015 r. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do treści art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne". Wobec tego od decyzji nieostatecznych uprawniony podmiot może złożyć odwołanie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1090): "Organem wyższego stopnia w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa".
Zgodnie z art. 141 § 2 kpa: "Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie".
Termin określony w art. 141 § 2 kpa jest dla strony terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie wywołuje skutek w takiej postaci, iż czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonego postanowienia. Organ II instancji obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie (odwołanie) zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Każde uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia powoduje, że organ ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 w związku z art. 144 kpa chyba, że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 oraz następnych Kodeksu postępowania administracyjnego i wniosek ten zostanie uwzględniony.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., zostało wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do pełnomocnika stron - adw. S. B. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżących w dniu [...] października 2015 r. Zatem bieg 7-dniowego terminu do złożenia zażalenia od przedmiotowego postanowienia rozpoczął się w dniu 31 października 2015 r. i skończył się w dniu 6 listopada 2015 r. (piątek). Zażalenie stron zostało zaś złożone osobiście w dniu 10 listopada 2015 r. (wtorek), tj. 11 dnia od chwili otrzymania postanowienia, czyli po terminie wynikającym z art. 141 § 2 kpa. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika również, że skarżący nie wnieśli o przywrócenie uchybionego terminu.
A. D., C. D., G. S., C. A. i V. A. wnieśli skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [....].
Skarżący wnosili o uchylenie ww. postanowienia w całości i o merytoryczne rozpoznanie zażalenia pełnomocnika z dnia [...] listopada 2015r.
Skarżący wskazywali, że wbrew twierdzeniom Ministra Skarbu Państwa zażalenie z dnia 6 listopada 2015r. na postanowienie Wojewody [...] nr [....] z dnia [...] października 2015r. (otrzymane przez pełnomocnika w dniu 30 października 2015r.), zostało wniesione do Ministra Skarbu Państwa (za pośrednictwem Wojewody [....]), za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 6 listopada 2015r. przesyłką priorytetową o numerze [...], czyli w przepisanym ustawą terminie, a nie jak wskazuje Minister "złożone bezpośrednio do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 10 listopada 2015r.". (dowody: oryginał dowodu nadania zażalenia w dniu 6 listopada 2015r., oryginał zażalenia -odpis do akt kancelaryjnych- z dnia 6.11.2015r.) Ponadto w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r. stwierdzono, iż "Zażalenie zostało złożone w terminie. W przedmiotowej sprawie nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 132 kpa (do sprawdzenia brak oryginału zażalenia).
Organ wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem dyspozycji art. 134 kpa, bowiem skarżący wykazali, że zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2015r., złożone zostało w ustawowym terminie.
Pełnomocnik skarżących do pisma z dnia 11 lutego 2016r. załączył pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [....] lutego 2016r., skierowane do Ministra Skarbu Państwa zawierające wyjaśnienie, że zażalenie nadane przez adwokata S. B. zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 6 listopada 2015r. i odebrana przez pracownika organu w dniu 12 listopada 2015r. Przesyłka została zarejestrowana, na piśmie przewodnim natomiast omyłkowo przybito pieczątkę "złożono osobiście".
Pismem z dnia 8 lutego 2016r. Ministerstwo Skarbu Państwa przekazało pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2016r do Zastępcy Dyrektora Departamentu Prawnego i Procesowego.
Zgodnie z art. 141 § 2 kpa: "Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie".
Zgodnie z oceną Sądu zażalenie na przedmiotowe postanowienie zostało wniesione w terminie. Organ odwoławczy sugerował się natomiast błędna pieczątka o złożeniu środka odwoławczego osobiście do organu przez pełnomocnika stron.
Przesłanki te jasno wskazują, że po stronie organu wystąpiło naruszenia art. 134 i art.141 § 2 kpa, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nastąpiło bowiem naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.