Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 czerwca 2014 r. sygn. I SA/Wa 1250/14 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał B. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Zasadniczym powodem uwzględniania żądania skarżącej było ustalenie, że skarżąca, prowadząc gospodarstwo domowe składające się z czterech osób (wnioskodawczyni oraz troje dzieci), środki utrzymania czerpała z wynagrodzenia z wykonywanej pracy jako kierownik [...] ([...] zł brutto), jednakże w dacie składania wniosku zatrudnienie na ww. stanowisku ustało, co prowadziło do istotnego ograniczenia uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów (do [...] zł brutto), niepozwalającego na wywiązanie się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych przez stronę we własnym zakresie.
Wnioskiem z [...] grudnia 2014 r., uzupełnionym pismem z [...] stycznia 2015 r. B. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wskazując na brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego samodzielnie. Z wniosku, złożonego na urzędowym formularzu PPF, wynikało, że skarżąca wraz z dwoma synami prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Środki utrzymania rodzina czerpie z wynagrodzenia za pracę na stanowisku [...] w [...] (umowa o pracę na zastępstwo) w wysokości [...] zł (brutto). Oprócz domu o pow. [...] m² skarżąca posiada działkę [...] o pow. ok. [...] ha. Skarżąca zadeklarowała brak oszczędności.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uzasadniając to zmianą sytuacji majątkowej skarżącej w stosunku do poprzedniego orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy, a także możliwością poczynienia przez skarżącą zmian w strukturze ponoszonych wydatków, pozwalającą na poniesienie części kosztów postępowania.
Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazała, że studia [...], na które uczęszcza, są niezbędne dla dalszego rozwoju jej kariery zawodowej. Wskazała też na koszty podróży do nieruchomości położonej w G. jako koszty konieczne dla roztoczenia opieki nad pozostawionym tam mieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ppsa).
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne przedstawione przez skarżącą w żadnej nie przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika na koszt państwa. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w stosunku do okresu, w którym skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – jej sytuacja majątkowa uległa znacznej poprawie. Skarżąca osiąga stały dochód przekraczający wg danych GUS średnie krajowe wynagrodzenie, jest właścicielką domu jednorodzinnego, samochodu i nieruchomości, z którą związane jest postępowanie skargowe - a której to nieruchomości nie ujęła w oświadczeniu majątkowym.
Trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 199 ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a odstępstwo od tej zasady jest możliwe jedynie wyjątkowo tj. w sytuacji, w której dochody oraz stan majątkowy strony postępowania są istotnie niższe od przeciętnych i nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb (tzw. "prawo ubogich"). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, tym bardziej że skarżąca uzyskała już częściowe zwolnienie z kosztów. Przychody skarżącej, pomimo iż w jej osobistym odczuciu są nieadekwatne do poziomu wykształcenia oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych, nie pozwalają uznać, że pozostaje ona w niedostatku i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.