Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...].
Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. przyznał E. T. dodatek [...] w wysokości 187,35 zł. na okres sześciu miesięcy. Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą odwołania w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. i przyznał E. T. na okres sześciu miesięcy dodatek [...] w wysokości 177,59 zł.
Od tej decyzji odwołanie złożyła E. T. Po jego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
Na powyższą decyzję organu II instancji E. T. wniosła skargę do sądu administracyjnego wskazując, że została ona wydana z naruszeniem prawa. W skardze podniosła m.in., że zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisu art. 139 kpa, bowiem pierwotna decyzja organu I instancji została zmieniona na jej niekorzyść mimo, że to właśnie skarżąca złożyła odwołanie.
Po rozpatrzeniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczeniem z dnia 20 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 2280/03, uznając jej słuszność, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu [...] grudnia 2004 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...], którą ponownie orzekł o przyznaniu E. T. dodatku [...] w wysokości 177 zł. 59 gr.
W dniu 25 marca 2005 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie E. T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po zapoznaniu się z tym odwołaniem, postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...].
Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 129 §2 kpa, stanowiącego, iż odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy ustalił, że pouczenie tej treści zostało zamieszczone w zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. została doręczona w dniu 7 grudnia 2004 r. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął więc w dniu 21 grudnia 2004 r. Skarżąca wniosła natomiast odwołanie dopiero w dniu 25 marca 2005 r. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż skarżąca wniosła odwołanie po upływie ustawowego terminu. Odwołująca się nie wniosła przy tym o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło jednocześnie, że uchybienie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej - wniesienia odwołania - powoduje jego bezskuteczność. Konsekwencją tego jest z kolei konieczność pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu byłoby rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 kpa).
Postanowienie to stało się podstawą wniesienia przez E. T. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że na skutek zmiany przez organy rozpatrujące sprawę na jej niekorzyść wysokości przyznanego dodatku [...], za cały okres sześciomiesięczny utraciła ona należną jej kwotę 58,56 zł.
Przywołując orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2004 r., które zapadło w tej sprawie, skarżąca uznała, że organ I instancji całkowicie pominął uwagi zamieszczone w uzasadnieniu tego wyroku, a w szczególności fakt, że uchylona tym orzeczeniem decyzja Prezydenta Miasta [...] decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r., wydana została z obrazą art. 139 kpa. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, również obecnie wydana przez Prezydenta Miasta [...] decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czego nie dostrzegł organ II instancji.
W tej sytuacji skarżąca wniosła o stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, choć częściowo z innych przyczyn, niż w niej podniesiono.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego żądanie strony należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie jego tytułu. W razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do organu administracji. Jeśli charakter pisma lub okoliczności sprawy powodują powstanie wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Strona postępowania administracyjnego nie ma bowiem obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś organy administracji z mocy art. 9 kpa mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Ponadto istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 §2 kpa). Załatwienie sprawy jedynie w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego.
Z akt sprawy, a przede wszystkim z treści samego pisma z dnia 12 marca 2005 r., które organ uznał za odwołanie, wynika, że skarżąca wniosła o stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. z rażącym naruszeniem prawa. Jej wniosek oparty więc był na treści art. 156 §1 pkt 2 kpa, nie zaś, jak błędnie uznały organy, na treści art. 127 kpa. W tej sytuacji w przedstawionej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 129 §2, a co za tym idzie również art. 134 kpa, na który nieprawidłowo organ odwoławczy powołał się w zaskarżonym postanowieniu.
Oznacza to, że zapadłe postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9 i 77 §1, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę wniosku skarżącej. Nadto organ II instancji winien zwrócić uwagę na fakt, że w wyniku przywoływanego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2004 r., wycofane zostały z obiegu prawnego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Sprawa administracyjna wróciła więc na etap analizowania przez organ I instancji odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2003 r., która to decyzja w tej sytuacji pozostała w obiegu prawnym.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.