Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowej Rady Narodowej w T. z [...] stycznia 1964 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonej w G., pow. [...], stanowiącej własność J.J..
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że decyzją z [...] stycznia 1964 r. wydana została na podstawie art. 1, 3, 6, 7, 12, 15 i 27 ustawy z 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 166). Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy nieruchomość rolna mogła być przejęta na własność Państwa na wniosek właściciela. Postanowieniem Sądu Powiatowego w T. z [...] września 1963 r., sygn. akt [...], stwierdzono, że gospodarstwo rolne położone w G., wchodzące w skład spadku po F.J. dziedziczą: J.J., T.S. i P.B.
w częściach równych. W dacie wydania kontrolowanej decyzji przejęta na własność Państwa nieruchomość rolna stanowiła współwłasność spadkobierców. Przejęcie nieruchomości rolnej na wniosek jednego ze współwłaścicieli jest w oczywisty sposób sprzeczne z brzmieniem art. 7 powołanej ustawy. Organ orzekający przy wydawaniu kontrolowanej decyzji w sposób rażący naruszył przepisy ustawy z 28 czerwca 1962 r.
Ponownie rozpoznając sprawę, na skutek wniosku A. [...] w G. organ nadzoru stwierdził, że równolegle toczy się postępowanie z odwołania H.S. od decyzji A. [...] w W. [...] w G. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydanej w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] stycznia 1964 r. W konsekwencji doszło do zbiegu dwóch nadzwyczajnych trybów postępowania. W tej sytuacji organ rozpatrzył w pierwszej kolejności sprawę w trybie nieważnościowym, gdyż skutki prawne stwierdzenia nieważności są dalej idące niż skutki wznowienia postępowania bowiem prowadzi do wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2012 r. A. [...] w W. [...] w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła: naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie pomimo toczącego się postępowania przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie odwołania H.S. od decyzji A. [...] w W. [...] w G. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z [...] stycznia 1964 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Decyzja z [...] stycznia 1964 r. wydana przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z T., która podlegała kontroli w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, została wydana na podstawie przepisów ustawy z 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 166). Zgodnie z przepisem art. 7 powołanej ustawy nieruchomość rolna mogła być przejęta na własność Państwa tylko na wniosek właściciela. Kontrolowaną decyzją, co wynika z jej treści, przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomość rolną o pow. [...] ha, położoną na terenie wsi G., powiat T., składającą się z działek oznaczonych nr [...] i [...]. W decyzji stwierdzono, że przejmowana nieruchomość stanowi własność J.J., który złożył wniosek o przejęcie.
Natomiast z postanowienia Sądu Powiatowego w T. z [...] czerwca 1964 r., sygn. akt [...] o dział spadku po F.J. wynika, że objęta decyzją z [...] stycznia 1964 r. nieruchomość rolna wchodziła w skład spadku po F.J., który to spadek na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w T. z [...] września 1963 r., sygn. akt [...], nabyli w częściach równych J.J., T.S. i P.B.. Dopiero postanowieniem z [...] czerwca 1964 r. o dział spadku, nieruchomość objęta decyzją z [...] stycznia 1964 r., została przyznana na własność J.J.. Wynika z tych ustaleń, że w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 1964 r. J.J. nie był wyłącznym właścicielem wskazanej w tej decyzji nieruchomości rolnej lecz jej współwłaścicielem w udziale wynoszącym 1/3 część. Przejecie więc na własność Państwa tej nieruchomości rolnej w trybie przepisów ustawy z 28 czerwca 1962 r. mogło nastąpić wyłącznie na wniosek złożony przez wszystkich jej współwłaścicieli.
Przejęcie zaś na wniosek tylko jednego z nich nie mogło nastąpić. W sytuacji więc gdy organ orzekł, o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości rolnej na wniosek tylko jednego ze współwłaścicieli, to decyzja taka rażąco narusza art. 7 powołanej ustawy z 28 czerwca 1962 r. Stanowi to przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzenie więc przez organ nadzoru nieważności przedmiotowej decyzji jest zgodne z prawem i zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie znajduje uzasadnienia.
Organ nadzoru nie naruszył także przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który to przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie stanowi bowiem, powodu do zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na wskazanej podstawie fakt, że przed tym samym organem nadzoru zawisła sprawa z odwołania H.S. od decyzji A. [...] w W. [...] w G. z dnia [...] grudnia 2009 r., zapadłej w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego także decyzją z [...] stycznia 1964 r., w wyniku którego odmówiono uchylenia tej decyzji. Wystąpił tu zbieg trybów weryfikacji decyzji. Organ nadzoru dał pierwszeństwo trybowi o stwierdzenie nieważności decyzji mając na uwadze to, że skutki zastosowania tego trybu są dalej idące niż skutki postępowania o wznowienie.
Z takim stanowiskiem organu nadzoru należy się zgodzić. W sytuacji gdy decyzja jest dotknięta wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 kpa, to stwierdzenie nieważności takiej decyzji następuje ze skutkiem ex tunc co oznacza, że nie tylko eliminuje wadliwą decyzję z obrotu prawnego ale powoduje uznanie, że taka decyzja od samego początku nie była zdolna do wywołania skutków prawnych w niej wskazanych.
W sytuacji jaka wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, tj. niewątpliwa wadliwość decyzji skutkująca stwierdzeniem jej nieważności nie uzasadnia zawieszenia tego postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 kpa gdyż wynik postępowania o wznowienie nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie tej sprawy i jej rozstrzygnięcie zaskarżoną decyzją.
Z powyższych wzglądów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.