Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie orzeczeniem z 13 maja 2021 r. nr KOX/232/Po/21 uznało, że wypowiedzenie opłaty za użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 0,20703 z 0,04100 części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], jest nieskuteczne.
Miasto Stołeczne Warszawa wystąpiło ze sprzeciwem do sądu powszechnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie II Wydział Cywilny postanowieniem z 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II C 2775/22 odrzucił ww. sprzeciw, z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Na skutek zażalenia m.st. Warszawy postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt XXVII Cz 189/23. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie postanowieniem z 18 listopada 2023 r. sygn. akt II C 1001/23 umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 270) dalej: "ustawa zmieniająca", wobec niedoręczenia wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości wypowiedzeń wysokości tej opłaty przed dniem 1 stycznia 2019 r. Wskazał, że dowodu na tą okoliczność nie przedstawiono, co jednocześnie oznacza, że nie wykazano, aby postępowanie aktualizacyjne zostało skutecznie zakończone przed dniem 1 stycznia 2019 r. Następnie zażalenie wniesione od powyższego postanowienia zostało oddalone postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r. sygn. XXVII Cz 89/24 przez Sąd Okręgowy w Warszawie. W związku z powyższym postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 18 listopada 2023 r. sygn. akt II C 1001/23 jest prawomocne od dnia 11 kwietnia 2024 r.
Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto Stołeczne Warszawa, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy; oraz przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 386) przez jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy: art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej: "p.p.s.a.".
Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie nie mieści się w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., brak również przepisów szczególnych, które przewidywałyby kontrolę sądowoadministracyjną orzeczenia zaskarżonego w niniejszej sprawie (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych, wydawane w procedurze aktualizacyjnej, przewidzianej art. 78 i art. 79 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990) dalej: "u.g.n.", zapadają w postępowaniu o charakterze administracyjnym, stanowiącym jednak tylko jedną z faz tej procedury, która zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne, o charakterze cywilnoprawnym.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.g.n., od orzeczenia kolegium zapadłego w procedurze aktualizacyjnej właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego aktu. Wniesienie sprzeciwu równoznaczne jest z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.
Powyższy przepis wskazuje zatem jednoznacznie, że sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste zostały poddane kognicji sądów powszechnych. Jednocześnie żaden przepis nie przewiduje w sprawach tego rodzaju kognicji sądów administracyjnych.
W tym miejscu zauważyć należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie opatrzone zostało pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny, zaś Miasto Stołeczne Warszawa pismem z 26 sierpnia 2021 r. wniosło ten środek zaskarżenia do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie. Jak wynika przy tym z akt sprawy sprzeciw ten został przez sąd powszechny rozpoznany, gdyż prawomocnym postanowieniem z 18 listopada 2023 r. sygn. akt II C 1001/23 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie II Wydział Cywilny na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej umorzył postępowanie w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
W konsekwencji zauważyć należy, że skoro niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny, to jako taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.