Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] o odmowie umieszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że pismo z dnia [...] maja 2004 r. o numerze [...], podpisane przez Naczelnika Delegatury w W., a skierowanego do T. i J. C. organ ten potraktował jako decyzję Prezydenta W. o odmowie umieszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego w kwestii będącej przedmiotem rozważań zawartych w tym piśmie powinna być wydana decyzja administracyjna. Brak bowiem umieszczenia T. C. i J. C. w wykazie nieruchomości podlegających nabycia z mocy prawa sprowadza się w istocie do odmowy nabycia z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Ustawa w art. 104 § 1 kpa wskazuje jednoznacznie, że organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Zdaniem organu, w sprawie brak jest możliwości uznania, że w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych obowiązują inne formuły postępowania. Organa drugiej instancji mają prawo do kontroli orzeczeń wydanych przez organ pierwszej instancji ale również mogą kontrolować sytuację kiedy orzeczenia winny zapaść, a organ unika wydania decyzji.
Organ pierwszej instancji nie może unikać kontroli instancyjnej poprzez formułowanie pism w sprawach, w których winny zapaść orzeczenia. Pismo takie, w przekonaniu organu, podlega kontroli jako decyzja w sensie materialnym a nie formalnym.
Kolegium zaleciło, w ponownym postępowaniu, by organ pierwszej instancji wydał decyzję w rozumieniu art. 104 § 1 i 107 § 1 kpa odnoszącą się do możliwości skorzystania przez odwołujących się z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. C. wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że wraz z żoną T. C. spełniają warunki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i powinni zostać umieszczeni w odpowiednim wykazie nieruchomości oraz uzyskać prawo własności użytkowanej działki budowlanej z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż powołano w jej treści.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pismo z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] jest decyzją Prezydenta W. o odmowie umieszczenia wskazanej w nim nieruchomości w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Stanowisko to Kolegium jest błędne i nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach prawa jak i okolicznościach sprawy. Przedmiotowe pismo dotyczy wyjaśnień z jakich powodów nieruchomość przy ul. [...], będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącego i jego żony T. C. nie została umieszczona w wykazie nieruchomości sporządzonym w trybie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabywaniu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz. U. Nr 25, poz. 1991).
Wprawdzie pismo to wkracza w problematykę przesłanek z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i odniesienia tych przesłanek do sytuacji zainteresowanych, jednakże nie może być uznane za decyzję. Przepisy zarówno powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. jak i wydanego z upoważnienia art. 1 ust. 7 tej ustawy powołanego rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. nie przewidują wydania w przedmiocie wykazu nieruchomości o jakich stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia decyzji. Zainteresowani mogli składać do właściwego organu zastrzeżenia dotyczące takiego wykazu w trybie określonym w § 2 ust. 4 tego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 104 § 2 kpa decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Wykaz nieruchomości o jakim mowa w sprawie nie rozstrzyga sprawy nabycia własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...), ani też nie kończy tej sprawy w inny sposób. Z tego też względu nie może być odnośnie tego wykazu wydana decyzja. Wykaz ten stanowi czynność techniczną, przygotowawczą, poprzedzającą wydanie decyzji w trybie art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu (...). Co więcej to nawet nieuwzględnienie zastrzeżeń zgłoszonych do tego wykazu w trybie § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 25 listopada 2003 r. Ministra Skarbu Państwa, nie stanowi przeszkody do wydania przez właściwy organ decyzji w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości, o czym stanowi ust. 6 § 2 powołanego rozporządzenia.
Nie można także podzielić argumentacji Kolegium, że organ pierwszej instancji wystosował przedmiotowe pismo by uniknąć wydania orzeczenia podlegającego kontroli instancyjnej, bowiem Prezydent W. wydał w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzję nr [...], w której odmówił nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w rozpoznaniu wniosku T. C. i J. C. i w trybie przepisów ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...).
Taka intencja nie wynika również z treści przedmiotowego pisma, w którym organ stwierdza, że informuje zainteresowanych w odpowiedzi na ich pismo z dnia 28 kwietnia 2004 r.
Ponieważ nie istnieje w obrocie prawnym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004 r. o odmowie umieszczenia nieruchomości przy ul. [...] w wykazie nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...), a uznanie przez Kolegium za taką decyzję pisma z tej daty w sytuacji, gdy ze względów wyżej wskazanych, nie było ku temu podstaw, to wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 127 kpa. Ponieważ brak jest decyzji wydanej w pierwszej instancji to również błędnie Kolegium potraktowało pismo T. i J. C. z dnia 23 czerwca 2004 r. nazwane skargą jako odwołanie od decyzji. Tak więc zaskarżona decyzja Kolegium nie powinna w ogóle być wydana, gdyż nie było do tego postaw prawnych, a jej wydanie, jak to już wskazano, narusza rażąco art. 127 § 1 i § 2 kpa. Stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.