Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 422/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. (Prezydent) do rozpoznania wniosku z 27 stycznia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził również, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone 24 sierpnia 2016 r. (data prezentaty wpływu do organu).
Pismem z 9 listopada 2016 r. (data wpływu pisma do organu) J. K., K. K., S. Z., H. Z., G. Z., T. Z., M. S., A. W. S. i K. B. wezwali Prezydenta do wykonania wyroku z 12 maja 2016 r. Następnie J. K. (skarżący) pismem z 8 grudnia 2016 r., które przekazane zostało przez organ do tutejszego sądu 7 września 2017 r., wniósł skargę, wnosząc o wymierzenie Prezydentowi grzywny, przyznanie sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent poinformował, że wobec wprowadzenia nowej procedury rozpoznawania wniosków o przyznanie odszkodowania, po rozpoznaniu, po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy nie występując okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na wypłatę odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy.
W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z 12 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 422/16 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi w dniu 24 sierpnia 2016 r. Termin do wykonania wyroku minął zatem 24 listopada 2016r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie powyższego wyroku zwrócił się do Prezydenta pismem z 8 listopada 2016 r. o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy.
Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 24 sierpnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy.
Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 12 maja 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.
W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z przekroczeniem o przeszło rok terminu wyznaczonego przez sąd, bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z akt sprawy przekazanych sądowi, po wydaniu wyroku z 12 maja 2016 r. organ ograniczył się jedynie do wystąpienia pismem z 17 sierpnia 2017 r. o wskazanie rachunku bankowego na który mają być przekazane kwoty obejmujące zwrot kosztów sądowych, pomimo że informacja ta znajdowała się już w aktach sprawy.
Jeżeli chodzi o żądanie zasądzenia sumy pieniężnej stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały podstawy do jej zasądzenia. Treść skargi nie pozwala na przyjęcie, by Skarżący na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie poniósł krzywdę wymagającą zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku wydane zostało na na podstawie art. 151 p.p.s.a..
W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 205 § 2 powołanej ustawy.