Uzasadnienie
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją dnia [...] marca 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] i stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] września 1962 r. nr [...] o przejściu na własność Państwa w całości wraz ze składnikami majątkowymi przedsiębiorstwa [...] własność H. F. i S-ka w [...] przy ul. [...].
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w części dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. w ewid. gruntów jako działka nr [...] obręb [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę w kwestionowanym zakresie. Stanowisko w sprawie przedstawił w obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 28 stycznia 2014 r. adwokat M. C. – pełnomocnik uczestniczki postępowania D. K. podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż została skierowana do zmarłego w dniu [...] maja 2012 r. J.F. Do w/w pisma załączono odpis skrócony aktu zgonu J. F. oraz wypis aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. Rep. [...], z którego wynika, że spadek po wskazanym zmarłym nabyły E. M. F. i M. E. T. każda po ½ części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 powołanej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż analiza materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione.
W przedmiotowej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prowadził postępowanie uznając J. F. za stronę tego postępowania oraz czyniąc go adresatem zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy, w dacie jej wydania w/w osoba nie żyła. Jak wynika bowiem z akt sprawy J. F. zmarł w dniu [...] maja 2012 r. Przy czym w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej oraz wydanie w stosunku do niej decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Stosownie do art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci.
Tak więc charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Zatem skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że decyzja ta jest obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27.04.1983 r. sygn. akt II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14.
11. 2001 r. sygn. akt I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w W-wie z 20.07.2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1973/05, LEX 258282). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, iż J. F. nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy ustalić aktualny krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Tymczasem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przeprowadził postępowanie czyniąc jego stroną jak również adresatem zaskarżonej decyzji zmarłego J. F. Uczestnikami postępowania i adresatami zaskarżonej decyzji winni być natomiast następcy prawni w/w zmarłego. Oznacza to, że Minister nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające przez co rażąco naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4, art. 40 § 1, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 Kpa. Jednocześnie wskazana wada postępowania jest tak istotna, że prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem osoby zmarłej i wydanie w stosunku do niej decyzji jest uchybieniem, w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
W zaistniałej sytuacji badanie legalności decyzji pod kątem zarzutów skargi należało uznać za przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju /właściwy w sprawie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1390)/ winien uwzględnić podniesioną wyżej okoliczność i stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów i zasad postępowania wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Jednocześnie ustalając aktualny krąg stron postępowania, organ zwróci uwagę m.in. na akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. Rep. [...], zgodnie z którym spadek po zmarłym J.F. nabyły E. M. F. i M. E. T. każda po ½ części. Biorąc natomiast pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa organ w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przedstawi swoje stanowisko, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną oraz wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.