Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2019 r. M. K. i Z. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium, po rozpoznaniu ponaglenia M. K. i Z. K. uznało, że Prezydent [...] nie dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2019 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...].
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z [...] stycznia 2020 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numerów PESEL skarżących.
Jak wynika z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej, przesyłek skierowanych skarżących nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie zawiadamiała adresatów pism o możliwości odbioru przesyłek w urzędzie pocztowym (awizo z dnia [...] marca 2020 r. i awizo powtórne z dnia [...] marca 2020 r.), po czym w dniu [...] marca r. zwróciła nieodebrane przesyłki Sądowi, który uznał zwrócone przesyłki za skutecznie doręczone w dniu [...] marca 2020 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.
Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit b p.p.s.a. pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Zauważyć również należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, a przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego w postaci podania numeru PESEL w ww. terminie, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienia NSA z 5 grudnia 2019 r. I OZ 1211/19, z 12 grudnia 2019 r I OZ 1218/19, z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II OZ 1122/19, z 28 stycznia 2020 r., I OZ 1427/19).
W rozpoznawanej sprawie wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących. Na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. wezwania zostały uznane za skutecznie doręczone skarżącym w dniu [...] marca 2020 r. Zgodnie z treścią art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Pomimo że ww. przepis wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., to wynika z niego, że nierozpoczęcie biegu terminów - jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych - obowiązuje w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Jeśli więc stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa następuje skutek wynikający z tej normy prawnej, zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi nie rozpoczął biegu. Powołany art. 15zzs ww. ustawy, został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020, poz. 875), która weszła w życie 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 68 ust. 6 tej ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Skoro powołana ustawa weszła w życie 16 maja 2020 r., to termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął swój bieg [...] maja 2020 r. Termin ten upłynął zatem bezskutecznie w dniu [...] czerwca 2020 r. Skarżący, pomimo wyznaczonego terminu, nie uzupełnili braków formalnych skargi i z tego względu skarga podlegała odrzuceniu.
Ponadto wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje na trzy rodzaje postanowień. Pierwsze dotyczy postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, drugie postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty i trzecie postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień tam wymienionych.
W ocenie Sądu niniejsza sprawa, zainicjowana skargą M. K. i Z. K. na postanowienie Kolegium z [...] listopada 2019 r., nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu postanowień poddanych kognicji sądu administracyjnego, albowiem przedmiotem skargi jest postanowienie rozpoznającego złożone w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Zgodnie z art. 37 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) – (§ 1 pkt 1); postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) – (§ 1 pkt 2). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (§ 3 pkt 1).
Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (§ 5). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (§ 6).
Ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., jest szczególnym środkiem przysługującym stronie postępowania. Postanowienie wydane na skutek wniesienia ponaglenia nie kończy postępowania oraz nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest ono również wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. w zw. art. 141 § 1 k.p.a. uznać należy, iż sprawy te są załatwiane postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie. Postanowienia te nie podlegają zatem zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia więc do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie nie przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego. Przedmiotowa skarga podlega zatem odrzuceniu również z tego względu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.