Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2011 r. nr [...] odmawiającą zwrotu części nieruchomości położonej w miejscowości C. gm. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że uchwałą Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z [...] czerwca 1971 r. zostały ustalone granice terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa we wsi C., gromada N.. Uchwała została podjęta na podstawie art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z 31.01.1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Na podstawie tej uchwały na Skarb Państwa została przejęta między innymi działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] o pow. [...] ha należąca do Z. i L. P..
Z działki tej oraz innych przyległych działek została wydzielona droga, oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiąca własność Gminy S..
Z wnioskiem o zwrot części działki nr [...] wystąpili spadkobiercy Z.P. i L.P. – Z.P. i K.P..
W dniu 16 listopada 2010 r. odbyła się rozprawa i oględziny przedmiotowej działki. Z czynności tych został sporządzony protokół i dokumentacja fotograficzna, z której wynika, iż w terenie istnieje droga gruntowa, która umożliwia dostęp do drogi [...]. W skład tej drogi wchodzi m.in. przedmiotowa działka. W ocenie organu odwoławczego wywłaszczona nieruchomość, o której zwrot ubiegają się wnioskodawcy została wykorzystana pod budowę drogi w związku z czym nie stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Potwierdzają to ustalenia oględzin nieruchomości oraz pisma Wójta Gminy S. z 19 listopada 2010 r. i z 19 kwietnia 2011 r., z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę wewnętrzną, która nie została zaliczona dotychczas do kategorii dróg gminnych. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego droga oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiła część terenów budowlanych i do chwili obecnej jest wykorzystywana jako droga gruntowa. Z opinii sołtysa wsi C. i mieszkańców tej miejscowości wynika, że droga została wybudowana i jest użytkowana około 40 lat.
W ocenie organu brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W skardze na decyzję Wojewody [...] Z.P. i K.P. zarzucili:
- - 1.naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie, iż część nieruchomości położonej w miejscowości C., gmina S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], nie stała się zbędna na cel, dla którego została przejęta na własność Państwa;
- - 2.błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w/w część nieruchomości została zabudowana i jest użytkowana od około 40 lat;
- - 3.naruszenie art. 77 i 79 kpa poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na opinię sołtysa i mieszkańców wsi C., podczas gdy nie został przeprowadzony dowód z zeznań w/w osób, a co za tym idzie, skarżącym nie umożliwiono wzięcia udziału w przeprowadzeniu tego dowodu.
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) zwrotowi podlega wywłaszczona nieruchomość jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jaką nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu określa art. 137 ust. 1 tej ustawy zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
- - 1.pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
- - 2.pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Rozpoznając wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ obowiązany jest więc ustalić na jaki cel została wywłaszczona nieruchomość, której zwrotu domagają się wnioskodawcy oraz czy cel ten został zrealizowany w terminach określonych w powołanym art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że z przejętej na Skarb Państwa od rodziców wnioskodawców działki nr [...], o zwrot której ubiegają się wnioskodawcy, część wchodzi w skład działki oznaczonej nr [...], na której została wybudowana droga wewnętrzna i jest użytkowana około 40 lat. Fakt istnienia tej drogi wynikać ma z protokołu oględzin i dokumentacji fotograficznej. W ocenie Sądu z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład działki na której wybudowano drogę wewnętrzną.
Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w czasie oględzin w dniu 16 listopada 2010 r. wynika, że działka nr [...] stanowi pas gruntu porośnięty trawą. Widoczne na gruncie koleiny świadczą, że jest wykorzystywana jako droga. Częściowo z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych jak i oświadczenia Z.P. złożonego na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. oraz załączonej przez niego na tej rozprawie do akt kopii zdjęcia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że działki gruntu położone po obu stronach działki nr [...] mają bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Nie wynika by na tej działce było cokolwiek wybudowane, a w szczególności by została urządzona tam droga. Jednakże dla oceny zasadności wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest istotne co jest na gruncie w dacie orzekania przez organ w przedmiocie zwrotu nieruchomości ale istotne jest czy spełnione są przesłanki do zwrotu określone w art. 136 ust. 3 i w art. 137 ustawy o gospodarce gruntami.
Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie tych ustaleń nie poczyniły, dlatego orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości jest przedwczesne a sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali w pierwszej kolejności jaki był konkretnie cel przejęcia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, w trybie przepisów ustawy z 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, przedmiotowej nieruchomości. Następnie oceni czy cel ten został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Poczynienie tych ustaleń pozwoli na rozstrzygnięcie wniosku o zwrot nieruchomości w sposób zgodny z prawem.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.