Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości, przeznaczonej na pasy drogowe – budowę drogi krajowej nr [...] (przeprawa przez W.), położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., stanowiącej współwłasność A. W., Z. W., E. S. oraz T. i E. małżonków S. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Z-ca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w P. (dalej GDDKiA) zwrócił się do A. W., Z. W., E. S. oraz T. S. ofertą nabycia przedmiotowej działki nr [...] w celu budowy drogi krajowej nr [...], a następnie pismem z dnia [...] września 2005 r. wniósł do Wojewody [...] o podjęcie czynności zmierzających do wyznaczenia terminu zawarcia stosownej umowy. Pismem z dnia [...] października 2005 r. Wojewoda [...] wyznaczył współwłaścicielom nieruchomości 7-dniowy termin na zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowej działki. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. Z-ca Dyrektora Oddziału GDDKiA wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości, wskazując jednocześnie, że do dnia złożenia wniosku nie doszło do nabycia przedmiotowego gruntu. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...].
W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, iż postępowanie w sprawie wszczęte zostało zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Następnie stosując się do przepisu art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w dniu 12 lipca 2006 r. przeprowadzono rozprawę, na której zapoznano strony z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu [...] marca 2006 r. na zlecenie Wojewody [...] dla potrzeb przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu współwłaścicieli nieruchomości, a dotyczącego wysokości ustalonego odszkodowania, Minister Budownictwa wskazał, że na podstawie przepisu art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.
W myśl natomiast art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Organ drugiej instancji po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził, że odpowiada on wymogom określonym w wyżej wymienionych przepisach.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołujących się, a dotyczącego pominięcia w decyzji okoliczności, iż pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele organ wskazał, że stosownie do treści art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w takim przypadku GDDKiA jest obowiązany do nabycia na rzecz Skarbu Państwa na wniosek właściciela tej części nieruchomości, jednak nie jest to kwestia rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] wnieśli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości – A. W., Z. W., E. S. oraz T. S., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisu art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Głównym zarzutem przedstawionym przez stronę skarżącą w skardze jest naruszenie przepisu art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Sąd podziela stanowisko organów, iż kwestia ta nie należy do rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Przepis ten mówi, że w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Wniosek złożony w trybie cytowanego wyżej przepisu art. 13 ust. 3 nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjne w rozumieniu kpa.
Nabywanie na żądanie właściciela tzw. "resztówek", tj. części nieruchomości pozostałej po wywłaszczeniu, która w skutek wywłaszczenia nie nadaje się na dotychczasowe cele nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Jest to - mimo, że nabywcą omawianej części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa jest organ administracji publicznej - roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym.
W niniejszej sprawie organy wykazały ponadto, że działka jest niezbędna pod realizację celu publicznego – budowę drogi krajowej nr [...] (przeprawa przez W.).
Zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wszczęcie tego postępowania następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wymogi te zostały zachowane.
Odnosząc się do wysokości ustalonego odszkodowania należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Do sposobu ustalenia odszkodowania mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 130 powołanej ustawy. Przepis ten wymaga dla ustalenia wysokości odszkodowania uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, którą określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania. Z akt sprawy wynika, że opinia rzeczoznawcy majątkowego została sporządzona w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Wartość rynkową oszacowano przy uwzględnieniu rodzaju nieruchomości, jej położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu zagospodarowania oraz ceny rynkowej przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metodą korygowania ceny średniej – zgodnie z § 36 ust. 2 powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące sposobu wyceny i prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy uznać za chybione.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).