Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], stwierdzającą, że z dniem [...] stycznia 1999 r. Gmina [...] nabyła z mocy prawa własność nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiącej własność M. S. oraz R. S. – po [...] części, zajętej pod drogę gminną nr [...], ulicę [...] w [...] (obecnie nowy nr drogi: [...]).
Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta [...] pismem z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiącej własność M. S. oraz R. S. – po [...] części, zajętej pod drogę gminną nr [...], ulicę [...] w v (obecnie nowy nr drogi: [...]).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiącej własność M. S. oraz R. S. – po [...] części, zajętej pod drogę gminną nr [...], ulicę [...] w [...] (obecnie nowy nr drogi: [...]).
M. S. oraz R. S. wnieśli pismem z dnia [...] października 2013 r. odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wskazując na niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie zajęcia działki pod drogę publiczną i władania publicznoprawnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., podnosząc, że na gruncie niniejszej sprawy brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, iż podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania w stosunku do przedmiotowej działki czynności zarządczych, podejmowanych w ramach utrzymania ulicy [...].
M. S. oraz R. S. wnieśli pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wnieśli skargę do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], zaskarżając w całości oraz zarzucając jej:
- 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- a. art. 15 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności;
- b. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie przejawiające się:
- - brakiem wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, a tym samym brakiem należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia;
- - niewskazaniem przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom znajdującym się w aktach sprawy;
- - niewskazaniem przyczyn odmowy przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków;
- - nieodniesieniem się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu;
- - ustaleniem, że przedmiotowa nieruchomość nie jest ogrodzona.
co skutkowało błędnym uznaniem, iż w grudniu 31 grudnia 1998 roku przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, jak również była zajęta pod drogę publiczną, podczas gdy na dzień [...] grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha objęta księgą wieczystą o nr [...] znajdowała się w wyłącznym władaniu Skarżących i brak było przesłanek do uznania jej za pas drogowy.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha objęta księgą wieczystą o nr [...] pozostawała w dniu [...] grudnia 1998 roku we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, jak również była zajęta pod drogę publiczną, co w konsekwencji doprowadziło do, iż Gmina [...] nabyła przedmiotową nieruchomość z mocy prawa, podczas gdy na dzień [...] grudnia 1998 r. ww. nieruchomość znajdowała się w wyłącznym władaniu Skarżących i brak było przesłanek do uznania jej za pas drogowy.
a ponadto wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie odpowiada prawu.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania. Istotą tej zasady jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie zarówno pod kątem przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
W związku z tym organ odwoławczy ma obowiązek zarówno zbadania wszystkich okoliczności sprawy jak i odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę we wniosku o jej ponowne rozpoznanie. Organ administracji jest zatem zobowiązany do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, ewentualnie do wyjaśnia przyczyn ich nieuwzględnienia, co w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej przez ten organ decyzji.
W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać bowiem wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Prawidłowe uzasadnienie aktu administracyjnego związane jest ściśle z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Zdaniem Sądu, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy nie sprostał powyższym obowiązkom wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że organ II instancji przytoczył w decyzji treść przepisów ustawy stanowiącej podstawę dokonanego rozstrzygnięcia oraz powtórzył ustalenia i oceny dokonane przez organ I instancji jednakże całkowicie pominął wszelkie twierdzenia i dowody przedstawione przez stronę Skarżącą, nie wyjaśniając ani z jakich przyczyn nie dopuścił zgłoszonych dowodów w sprawie ani także czy odmówił im mocy dowodowej.
W aktach sprawy znajdują się m.in. pisma skierowane do organu zawierające wniosek o przyjęcie oświadczenia od strony, przesłuchanie świadków, dopuszczenie dowodów z dołączonych do pisma fotografii oraz dokonania oględzin na okoliczność twierdzeń przeciwnych do tych, które zostały zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skoro zaś organ nie odniósł się do żadnych argumentów odwołania ani także nie podał przyczyn tego zaniechania, tym samym brak jest podstaw do uznania, że uzasadnił w przekonywujący sposób swoje stanowisko.
Tym samym analiza materiału dowodowego dokonana przez organ II instancji budzi uzasadnione wątpliwości, co prowadzi do wniosku, że co najmniej przedwcześnie w zaskarżonej decyzji uznano spełnienie przesłanek zastosowania art. 73 ustawy, czym naruszono art. 15, 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzone uchybienia polegające na nierozważeniu wszystkich okoliczności sprawy i nieustosunkowaniu się do twierdzeń strony, uzasadniają wyeliminowanie zaskarżonej decyzji obarczonej taki wadami z obrotu prawnego, gdyż Sąd nie może zastępować organu administracji publicznej i poszukiwać argumentów przemawiających za zasadnością wskazanego przez niego stanowiska, czy też udzielać odpowiedzi na zarzuty podniesione w toku postępowania odwoławczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie dokonanie wnikliwej analizy wszelkich zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu.
Mając te okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.