Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 3 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1375/08

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania "N. spółka komandytowa" – uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Miasta W. części niezabudowanej nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy [...] przy al. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 pod budowę ul. [...] (Al. [...]) oraz ustalającej odszkodowanie na rzecz "N. Spółka komandytowa" z tytułu wywłaszczenia oraz umorzył postępowanie przed tym organem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny:

Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Miasta W. część niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy al. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, w związku z przeznaczeniem jej pod realizację celu publicznego polegającego na budowie ulicy [...] (Al. [...]). Równocześnie ustalił odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej działki na kwotę [...] zł na rzecz "N. Spółka komandytowa".

Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił przeznaczeniem omawianej nieruchomości pod budowę ulicy.

Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniosła strona wywłaszczana wnosząc o uchylenie decyzji wywłaszczeniowej.

Wojewoda [...] uchylił kwestionowaną decyzję wskazując, że prezydent miasta na prawach powiatu nie może występować w tym samym postępowaniu jako strona i jako organ wydający decyzję. Skoro przedmiotowa nieruchomość ma zostać wywłaszczona na rzecz W., to wniosek wywłaszczeniowy składa organ, który zarazem prowadzi postępowanie wywłaszczeniowe. Tym samym powinien on podlegać wyłączeniu od załatwienia sprawy. Przy tym organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 661/06 wydany w analogicznym stanie faktycznym.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono kwestionowanej decyzji naruszenie art. 7 i 77 Kpa. Wskazano, że powoływany przez organ wyrok sądu administracyjnego został wydany przed wejściem w życie zmian wprowadzonych do ustawy o gospodarce nieruchomościami – ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), która nie przewiduje wyłączenia prezydenta miasta od wydania decyzji wywłaszczeniowych. Ponadto wskazano, że stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powoduje niemożność wykonania ustawowych zadań starosty przez Prezydenta W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej o oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. 1. Skarga jest nieuzasadniona i podlegała oddaleniu.
2. 2. Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej (czyli w tym przypadku Prezydent W.) jest organem właściwym do orzekania o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania (art. 112 ust. 4 oraz art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Decyzję pierwszej instancji w niniejszej sprawie wydał Prezydent W. pełniący funkcję starosty.
3. 3. W dniu 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03 Naczelny Sąd Administracyjnym podjął uchwałę, w której stwierdził, że w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia danej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.
4. 4. Zdaniem Sądu uchwała ta zawiera szerszą i bardziej uniwersalną zasadę wyłączającą możliwość występowania przez prezydenta miasta na prawach powiatu w postępowaniu wywłaszczeniowym jako strony i jako organu wydającego decyzję. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 339/07 oraz w postanowieniu z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 607/08. Nie ma więc znaczenia brak zapisu w ustawie o gospodarce nieruchomościami o obowiązku wyłączenia się prezydenta miasta na prawach powiatu w postępowaniach wywłaszczeniowych prowadzonych z wniosku miasta na prawach powiatu.
5. 5. W ramach postępowania wywłaszczeniowego toczącego się na wniosek organu wykonawczego miasta na prawach powiatu, dochodzi bowiem do swoistego konfliktu interesów. Prezydent miasta z jednej strony jako sprawujący funkcje starosty rozpatruje swój własny wniosek o wywłaszczenie nieruchomości. Natomiast w postępowaniu przed organem drugiej instancji występuje w dwóch rolach – pierwszej jako organ oraz jako strona ubiegająca się o wywłaszczenie.
6. 6. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa. Tym samym należy stwierdzić, że w postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa. Zatem prawidłowo Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta W. i umorzył postępowania przed tym organem, a w dalszej konsekwencji podjęła czynności, o których mowa w art. 26 Kpa.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.