Uzasadnienie
B. G. pismem z [...] września 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 14 lipca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 343/17, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...]- w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 25 października 2017 r.
Wobec niewykonywania wyroku, B. G. pismem z dnia [...] lipca 2020 r. wezwał organ do jego wykonania. Wobec jego bezskuteczności wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej prawem przewidzianej wysokości oraz przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej również w maksymalnej wysokości.
W uzasadnieniu skargi wskazano na brak jakiejkolwiek aktywności w postępowaniu, pomimo upływu 3 lat od wydania orzeczenia WSA, co należy w ocenie skarżącego uznać za rażące naruszenie prawa zmierzające w istocie do niewydania żadnej decyzji w sprawie. Organ prowadzący postępowanie całkowicie zaniechał informowania wnioskodawcy o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i w sposób oczywisty lekceważy ww. wyrok WSA.
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2237/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 zł i stwierdził, że niewykonanie wyroku przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w sprawie niniejszej podjęto szereg czynności w celu zgromadzenia dowodów koniecznych do rozpatrzenia ww. wniosku dekretowego. W tym celu, wystąpiono m.in. do: Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu [...] - o udzielenie informacji, czy w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] wydana została decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności gruntu zajętego pod drogę publiczną, względnie czy wniosek w tej sprawie został lub będzie złożony oraz o przekazanie uwierzytelnionej kopii decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], na podstawie której ustalono prawo użytkowania wieczystego ww. działki; do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział Cywilny - o przekazanie uwierzytelnionej kopii własnoręcznego testamentu W. S. z dnia [...] marca 2007 r., będącego podstawą wydania postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt I Ns [...], stwierdzającego nabycie spadku po wyżej wymienionej w całości przez jej syna M. S.; a także do r. pr.
P. J. (pełnomocnika B. G.) - o przekazanie zaopatrzonych w klauzulę prawomocności odpisów lub uwierzytelnionych kopii postanowień: Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 1987 r., sygn. akt I Ns [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po A. G. oraz Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Cywilny z dnia [...] września 1998 r., sygn. akt IV Ns II [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S. Ponadto wskazano, że przedmiotowa sprawa, ze względu na obszerny materiał dowodowy zebrany w aktach oraz skomplikowany stan faktyczny i prawny, należy do spraw wyjątkowo trudnych i złożonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "ppsa", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ukaranie Prezydenta grzywną w wysokości 7000 zł stanowi adekwatną sankcję za niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 14 lipca 2017 r. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad trzyletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 14 lipca 2017 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 lutego 2020 r. Prezydent wciąż nie rozpatrzył wniosku o ustalenie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa.
Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a.
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 343/17, ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z akt sprawy wynika, że organ nie podjął czynności bezpośrednio i zmierzających do załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego przez tak długi okres.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo.
Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że suma pieniężna w wysokości 3000 zł skłoni organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jedocześnie przyznanie wyższej sumy pieniężnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 ppsa orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.