Uzasadnienie
G. M., J. J., A. J. i E. W. pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 747/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 18 lipca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], hip. nr [...] (dawniej ulicy [...]), w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w stosownej wysokości, przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie od organu, stosownie do art. 154 § 7 P.p.s.a., na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy wymierzonej grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że w związku z brakiem podejmowania przez Prezydenta jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie, pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r. wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 4 marca 2016 r. Pomimo to organ nie podjął działań w sprawie. Skarga jest więc uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływających spraw z zakresu odszkodowań. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w ich toku, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może też decydować aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W aktach sprawy znajduje się pismo stron z dnia 22 sierpnia 2016 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 4 marca 2016 r.
Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 4 marca 2016 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie czterech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 2 czerwca 2016 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 3 października 2016 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Do dnia 8 lutego 2018 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Jak wynika zaś z akt sprawy po wydaniu wyroku z dnia 4 marca 2016 r. organ nie podejmował w istocie działań mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia.
Zauważyć przy tym trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw oraz stopień ich skomplikowania) nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Zwłaszcza, że jak wyżej wskazano organ nie podejmuje jakichkolwiek działań w sprawie.
Tym samym stwierdzić trzeba, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że po wpłynięciu akt z prawomocnym wyrokiem Prezydent W. nie podejmował działań mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1500 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 4 marca 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent nie podejmował w istocie czynności mających na celu jej wyjaśnienie i zgromadzenie materiału dowodowego. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 4 marca 2016 r. termin został znacznie przekroczony.
Sąd stwierdził jednocześnie brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wskazana sankcja jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco – represyjnym, który powinien stosowany w sytuacjach wyjątkowych. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnili konieczności zastosowania tego szczególnego środka. W ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.