Uzasadnienie
J. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu [...] [...] m.[...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...].
Przedmiotowej uchwale skarżący zarzucił naruszenie uchwały Rady m.[...]z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, ustawy o ochronie lokatorów, a także art. 2, art. 7, art. 18, art. 32 pkt 1, art. 71 pkt 1 Konstytucji RP wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że odmawiając mu i jego rodzinie zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób uprawnionych do najmu lokalu na terenie dzielnicy [...], organ naruszył jego interes prawny. Powodem odmowy było nie zamieszkiwanie skarżącego i jego rodziny na terenie dzielnicy W, lecz w R. Zdaniem skarżącego takie stanowisko organu jest niezgodne z prawdą. Skarżący bowiem od 1993 r. (tj. od dziecka) mieszkał wraz z rodzicami i rodzeństwem na terenie dzielnicy W. przy ul. L. [...] m. [...], a od 2003 r. razem z nim zamieszkała tam jego żona i dzieci. Z tą właśnie dzielnicą związane jest jego życie i tam ma zamiar dalej stale przebywać. Tylko konflikt z jego matką oraz jego pobyt w zakładzie karnym spowodował, że jego żona z dziećmi była zmuszona tymczasowo zamieszkać w domu znajomych w R. przy ul. [...] [...] aby nie znaleźć się z dziećmi na ulicy. Pobyt w R. nie wiąże się zdaniem skarżącego z zamiarem stałego pobytu w tej dzielnicy zarówno jego jak i jego rodziny.
Po opuszczeniu zakładu karnego skarżący zamierza wrócić wraz z rodziną do miejsca stałego zameldowania tj. na ulicę L. w [...] [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w uzasadnieniu, że skarżący w dniu [...] grudnia 2008 r. złożył do Wydziału Zasobów Lokalowych dla [...] [...] wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu m. [...] pozostającego w dyspozycji [...] [...]. Swoje wystąpienie uzasadnił trudną sytuacją mieszkaniową, rodzinną i finansową. W dacie składania wniosku w/wym. przebywał w Areszcie Śledczym [...], natomiast jego żona wraz z czworgiem dzieci, zameldowana na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy L. [...], zamieszkiwała w wynajmowanej od osoby prywatnej nieruchomości, położonej przy ul. P. [...] w dzielnicy R.. Wniosek został zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową oraz rozpatrzony przez Zarząd [...] [...] na podstawie § [...] Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...].05.2009 roku zaopiniowała powyższy wniosek negatywnie z uwagi na fakt, że A. i J. L. nie są mieszkańcami [...] [...] i zgodnie z § 20 powoływanej wyżej uchwały, starania o najem lokalu powinni czynić w miejscu faktycznego zamieszkiwania tj. dzielnicy R. Mając na uwadze powyższe Zarząd [...] [...] m.[...] podjął w dniu [...] lutego 2009 r. Uchwałę Nr [...], w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie A. i J. L. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu.
Skarżący w dniu [...] lipca 2009 r. złożył pismo kwestionujące powyższe rozstrzygnięcie. Wniosek został ponownie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową i rozpatrzony przez Zarząd [...] [...] m.[...] na podstawie § [...] w związku z § [...] Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Przepis zawarty w § [...] powyższej uchwały stanowi, że z mieszkaniowego zasobu miasta wynajmowane są lokale osobom, które są bezdomne lub pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych tj. są najemcami bądź zamieszkują za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni łącznej pokoi, a nadto osiągają dochód nie przekraczający minimum dochodowego, natomiast przepis § [...] stanowi m.in., że wnioskodawcy powinni czynić starania o zawarcie umowy najmu lokalu w miejscu faktycznego zamieszkiwania. Mając na uwadze to, że rodzina J. L. w dalszym ciągu zamieszkiwała na terenie dzielnicy R., wniosek został rozstrzygnięty negatywnie Uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.
Powyższą uchwałę skarżący ponownie zakwestionował w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisja Mieszkaniowa oraz Zarząd [...] [...] m.[...] podtrzymały dotychczasowe stanowisko, co wyrażone zostało w Uchwale z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przyznaje każdemu czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, prawo zaskarżenia takiej uchwały do sądu administracyjnego, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący wezwał Zarząd [...] [...] m.[...] do usunięcia naruszenia prawa i we wskazanym terminie wniósł skargę do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim, że naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienie musi naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Takie rozumienie legitymacji skarżącego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02-OTK-A 2003 nr 8, poz.
4) i od dawna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r. sygn. IV SA 872/99 – Lex nr 48 223, postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r. sygn. II SA 1933/95 – ONSA 1996/4/170, wyrok NSA z 15 czerwca 2010 r. sygn. I OSK 455/10 – nie publik.). Mając na uwadze takie rozumienie legitymacji skarżącego należy uznać, że skarżący w niniejszej sprawie legitymację taką posiada, a wynika ona z naruszenia interesu prawnego skarżącego jako dotychczasowego mieszkańca dzielnicy W. m.[...], tam zameldowanego wraz z żoną i dziećmi na stałe i z tą dzielnicą wiążącego zamiar stałego pobytu.
Realność naruszenia interesu prawnego skarżącego wynika z faktu, że uchwałą z dnia [...].01.2010 r. Zarząd [...] [...] m. [...] odmówił umieszczenia go na liście osób oczekujących w tej dzielnicy na najem lokalu komunalnego, argumentując to faktycznym przebywaniem jego rodziny na terenie dzielnicy R. m.[...].
Natomiast z § [...] Uchwały Rady m. [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. [...] będącej podstawą prawną zaskarżonej decyzji wynika, że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w [...] – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Zatem nie ma w niej treści słowa "faktyczne" zamieszkiwanie lecz jedynie stwierdzenie, że wnioski powinny być składane w urzędzie dzielnicy "właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy".
Ponieważ ani powyższa uchwała, ani ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to zdaniem Sądu należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w przepisach kodeksu cywilnego.
W myśl art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie.
Nie stanowi zatem o miejscu zamieszkania w rozumieniu powyższego przepisu to, że występuje jedna z wymienionych przesłanek polegająca na samym tylko zamieszkaniu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu.
Z materiału dokumentacyjnego przedmiotowej sprawy wynika wprost, że zamieszkiwanie rodziny skarżącego na terenie [...] R. wynika wyłącznie z przymusowej sytuacji w jakiej znalazła się rodzina skarżącego, jest to pobyt tymczasowy i ani skarżący, ani jego rodzina nie zamierzają tam przebywać na pobyt stały i wiązać z tym miejscem swoich życiowych planów. Dom przy ul. P. [...] w dzielnicy R. został rodzinie skarżącego tylko użyczony przez znajomego w zamian za opłaty eksploatacyjne, aby rodzina ta pozbawiona środków finansowych w tym na wynajem mieszkania na wolnym rynku nie znalazła się na ulicy. Jednak zamiar stałego pobytu rodzina skarżącego wiąże z dzielnicą [...], gdzie skarżący wychował się i mieszkał od dziecka, wynika to zresztą z szeregu oświadczeń skarżącego znajdujących się w aktach sprawy.
Należy więc uznać, że zaskarżona uchwała Zarządu [...] [...] m.[...] z dnia [...] stycznia 2010 r. zapadła z naruszeniem § [...] Uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z Urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).