Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...].
Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 2000 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w S., oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2000 r. złożył T.P., w konsekwencji której Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1910/00, oddalił skargę jako niezasadną. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w wydanej na potrzeby postępowania opinii biegły wyraził stanowisko, iż teren wywłaszczonej działki nr [...] jest objęty robotami ziemnymi w trakcie budowy [...], a tym samym wykorzystany na cel wywłaszczenia. Stanowi on nieodłączny element [...] jako osypka prawego skrzydła [...] o funkcji ochrono-izolacyjnej dla budowli hydrogeologicznej oddziaływującej permanentnie na przylegające do zbiornika wodnego nieruchomości i jest niezbędny do należytego funkcjonowania i eksploatacji [...] ze względów strategiczno-obronnych oraz niezbędny pod planowane inwestycje modernizacyjne Zespołu Elektrowni [...].
Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. T.P. wystąpił, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 Kpa, o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. Ponadto powołał się na okoliczności, które miałyby odpowiadać przesłance określonej w art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Uzasadniając swój wniosek wyjaśnił, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy [...] w S. Działka ta znalazła się we władaniu Zakładu Elektrowni [...]. Pomimo upływu czasu na działce tej nieprzeprowadzono żadnych prac związanych z realizacją celów, na jakie działka została wywłaszczona. Podniósł, że w maju 2009 r. będąc w okolicach przedmiotowej nieruchomości stwierdził, iż trwają na niej prace polegające na usuwaniu zakrzaczeń i działka jest przygotowywana pod inwestycję. Wskazał, że ustalił również, iż ZE [...] wydzierżawił działkę podmiotowi prywatnemu, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przeznaczy ją na cele rekreacyjno – gastronomiczne.
Zdaniem T.P. prowadzi to do wniosku, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna dla celów realizowanych przez ZE [...]. W związku z powyższym, w jego ocenie, w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne. Według niego od momentu wywłaszczenia działka ta nie była w żaden sposób przez ZE [....] użytkowana, o czym świadczą znajdujące się tam zakrzaczenia, a miała przecież stanowić strefę przybrzeżną zbiornika wodnego.
Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...], na podstawie art.145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...] położonej w S., zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, zaś zgodnie z przyjętym w orzecznictwie administracyjnym poglądem, sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu.
W związku z powyższym, pismem z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wystąpiono do wnioskodawcy o przesłanie orzeczenia sądu lub innego właściwego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu, co podnosił wnioskodawca we wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. T.P. oświadczył, że nie posiada żadnych orzeczeń sądów albo innych organów stwierdzających sfałszowanie dowodu.
Ponadto Wojewoda wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania T.P. uzasadniał również tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody nie znane organowi, który wydawał decyzje, tj. zaistniały przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Nowymi okolicznościami faktycznymi są, jak twierdzi, T.P., trwające na działce prace polegające na usuwaniu zakrzaczeń i wydzierżawienie działki przez ZE [...]. Odnosząc się do tej przesłanki Wojewoda podniósł, iż wydzierżawienie terenu nie zmienia jego charakteru. Dzierżawa może być w każdym czasie wypowiedziana, więc gwarantuje Zespołowi Elektrowni [...] S.A. korzystanie z przedmiotowego terenu w każdym czasie w celach prowadzenia swojej działalności eksploatacyjnej związanej z obiektami hydrotechnicznymi, m.in. za pomocą urządzeń i sprzętu znajdujących się na przedmiotowym terenie, który jest monitorowany w sposób ciągły ze względów bezpieczeństwa. Ponadto te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane Wojewodzie, w dniu wydawania decyzji z dnia [...] września 2000 r.
Od powyższej decyzji T.P. złożył odwołanie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Minister wskazał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest dopuszczalne w sytuacji łącznego spełnienia warunków w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną, tj.: miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, zostało to stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie T.P. nie przedstawił żadnego prawomocnego orzeczenia sądu lub właściwego organu dotyczącego sfałszowania dowodów, będących podstawą wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. Samo zaś przeświadczenie strony nie stanowi, na gruncie art. 145 §1 pkt 1 Kpa, podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej.
Z kolei stosownie do art.145 § 1 pkt 5 Kpa wznawia postępowanie jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności lub dowody są nowe, a nadto są istotne dla sprawy, 2) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody nieznane były organowi. W niniejszej sprawie nową okolicznością, nieznaną organowi miało być według wnioskodawcy zawarcie przez Zespół Elektrowni [...] S.A. umowy dzierżawy, której przedmiotem była działka nr [...]. Jak wynika z pisma Zespołu Elektrowni [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Spółka zawarła umowę dzierżawy w dniu [...] września.2009 r., natomiast na mocy aneksu z dnia [...] marca 2009 r. umowa objęła również sporną działkę nr [...].
W związku z powyższym, nowa okoliczność faktyczna, nie istniała w dacie wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] września 2000 r., w konsekwencji czego brak jest także przesłanek do uchylenia kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.P. Skarżący nie sprecyzował bliżej zarzutów skargi, podniósł jedynie, że o zwrot wywłaszczonej działki Nr [...] ubiega się od 15 lat. Wniosek o zwrot działki złożył w dniu [...] grudnia 1995 r. Według niego dotychczasowe rozstrzygnięcia organów administracji państwowej obu instancji są chybione, nieprawdziwe i nierzetelne oraz niewiarygodne. Ponadto podniósł, że wielokrotne rozpoznawanie sprawy przez organy administracji oraz Sądy Administracyjne dawały podstawę do wątpliwych i błędnych rozstrzygnięć, oraz nie brano wszystkich okoliczności niezbędnych, a tak istotnych dla sprawy. W każdym rozstrzygnięciu istnieją rozbieżności co do władania działką.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji i wydanie postanowienia o zwrocie działki skarżącemu, gdyż wywłaszczona działka nigdy od 15 lat nie spełniała roli na jaki cel była wywłaszczona, tj. jako niezbędna dla ZE[...] w S. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zdaniem Sądu zarzuty skargi są całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione.
Wady z art. 145 § 1 Kpa są istotnymi wadami postępowania. Mogą spowodować więc wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej tak też Wojewoda uczynił. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 Kpa wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 Kpa winna mieć charakter zwężający.
Jak słusznie wskazały organy obu instancji badając przesłankę z art.145 § 1 pkt 1 Kpa sfałszowanie dowodu musi znaleźć potwierdzenie w orzeczeniu sądu lub innego organu (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1991 r., II SA 640/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 66, s. 140, gdzie Sąd wskazał, że "Wznowienie nie mogło nastąpić, ponieważ ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji"; por. też wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., I SA 1123/99, Lex nr 55743). Ponadto Sąd zauważa, że z uwagi na szerokie pojęcie dowodu, wynikające z art. 75 § 1 Kpa fałsz dowodu może przejawiać się nie tylko w fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków i opiniach biegłych, ale też w fałszu innych dowodów. Dowodem nie jest jednak wyjaśnienie stron (por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 2 lipca 1997 r., SA/Łd 3192/95). Konieczne jest również, aby na podstawie tych fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.
Cechę istotności będą miały te okoliczności, które dotyczą faktów prawotwórczych, tj. wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s. 219). W analizowanej sprawie T.P. nie przedstawił żadnych istotnych w tej mierze dokumentów.
Odnosząc się zaś do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, Sąd wskazuje, tak jak i czyniły to organy obu instancji, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy warunki. Po pierwsze: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie: "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie: "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję". Jak słusznie wskazały organy fakt zawarcia umowy dzierżawy przez Zespół Elektrowni [...] w dniu [...] lutego 2009 r. (aneks do umowy z dnia [...] marca 2009 r.) nie skutkował wypełnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
- - ---------------------- 1