Uzasadnienie
A. D. pismem z [...] sierpnia 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 502/15, którym to wyrokiem Sąd, w wyniku uwzględnienia skargi I. Z.-R., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy Al. [...], ozn. hip. "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z analogiczną skarga wystąpił przy piśmie z [...] sierpnia 2016 r. I. Z.-R.. Obydwoje skarżący są następcami prawnymi przeddekretowego właściciela przedmiotowej nieruchomości – W. R. .Akta sprawy wraz z odpisem ww. prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi [...] marca 2016 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skarżący wezwali organ do wykonania wyroku.
I. Z.-R. uczyniła to pismem z [...] lipca 2016 r., zaś A. D. pismem z [...] sierpnia 2016 r. Wezwania to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez nich wskazanych na wstępie skarg, w których A. D. żądał wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości, tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, zaś I. Z.-R. żądała wymierzenia tej grzywny w wymiarze 3000,00 złotych, a także zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargi Prezydent [...] wniósł o ich oddalenie podnosząc, że do zakończenia postępowania konieczne jest zlecenie sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości i zabezpieczenie środków na wypłatę odszkodowania..
Postanowieniem z 2 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy wywołane tymi skargami do wspólnego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skargi w zakresie w jakim zarzucają Prezydentowi [...] niewykonywanie wyroku, są zasadne, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Zostały one złożone w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 502/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy al. [...] - w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu [...] marca 2016 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg czteromiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna zostać rozpoznana.
W konsekwencji upłynął on [...] lipca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ do dokonania tego w określonym terminie - to zgłoszony przez skarżącego wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 500 złotych – a nie jak domagali się tego skarżący w maksymalnej wysokości lub kwocie 3000 złotych. Zdaniem Sądu taki wymiar grzywny jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem o miesiąc (jeśli chodzi o skargę A.D.) i dwa tygodnie – w przypadku skargi I. Z. –R. Aktualnie zaś zwłoka ta wynosi niewiele ponad 4 miesiące. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, a także obiektywne trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wręcz wieloletnią) w ich załatwianiu.
Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki
Zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu.
W tej sytuacji nie jest także zasadnym nałożenie na Prezydenta [...] przewidzianej w art. 154 § 7 p.p.s.a. sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącej I. Z. sumy pieniężnej i z tego względu w powyższym zakresie jej skarga została oddalona. Sankcja ta jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który winien być stosowanym w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt okoliczności faktycznych można dojść do przekonania, że jest ona przede wszystkim efektem rażącego naruszenia prawa i celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 i 5 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy.