Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] maja 2005 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2005 roku znak [...] wstrzymującą wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem K. M. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku – o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm.) stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z poźń. zm.).Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku przyznał J. M. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad dzieckiem K. M. na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne na wskazany okres.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Taka sytuacja jest w niniejszej sprawie, gdyż córka J. M. jest uczennicą Zespołu Szkół Integracyjnych w R. i w związku z tym, w roku szkolnym 2004/2005 przebywa w internacie szkolnym od poniedziałku do piątku, a zatem - w świetle przytoczonego przepisu -od dnia 1 września 2004 roku świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje. Zgodnie z §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162) w przypadku, gdy osoba otrzymująca świadczenie rodzinne udzieliła informacji o zmianie liczby członków rodziny lub o innej zmianie w sytuacji rodziny, podmiot realizujący świadczenie rodzinne wstrzymuje wypłatę od najbliższego terminu płatności.
W niniejszej sprawie organ I instancji powziął informację o ustaniu prawa do świadczenia dopiero w miesiącu październiku 2004 roku i w związku z tym wstrzymał realizację świadczenia od najbliższego terminu płatności tj. od miesiąca listopada, co jest zgodne z powołanym wyżej §14 ust. 1 rozporządzenia.
Na powyższą decyzję skargę wniosła J. M., podnosząc, że mimo przebywania córki w placówce w R., to ona w czasie tygodnia przyjeżdża do szkoły i zawozi ją do lekarzy specjalistów, na badania i rehabilitację. Podała również, że decyzja jest krzywdząca dla niej i rodziny ponieważ nie ma możliwości kształcenia swojej niepełnosprawnej córki w miejscu zamieszkania. Ponadto stale rehabilituje dziecko w poradni dla dzieci z wadami słuchu, zaś okoliczności wypłaty świadczenia nie zmieniły się w jej rodzinie od dawna. Niezależnie od tego, że córka przebywa w placówce, to jej pielęgnacja należy do skarżącej i odebranie świadczenia jest z tego powodu krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie. Po analizie treści skargi nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska zajętego i uzasadnionego w zaskarżonej decyzji. Zarzuty zawarte w skardze dotyczą w zasadzie tych samych zagadnień, które zostały podniesione w odwołaniu i były przedmiotem rozpatrywania przez organ odwoławczy. Tym samym organ II instancji podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) oraz art. 3 §1 i §2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1271 z późń. zm.) – sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, wg stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania, wypłacania i wstrzymania wypłaty określają: ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późń, zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. W momencie wydawania zaskarżonej decyzji było to rozporządzenie z dnia 27 września 2004 roku (Dz. U. nr 213, poz. 2162).
W decyzji z [...] marca 2005 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. powołując się na art. 28, art. 30 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, a także na §14 rozporządzenia z 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w związku z art. 104 i 108 kpa - ustalił, że od dnia 1 września 2004 roku zaistniały okoliczności powodujące wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego tj. umieszczenie dziecka K. M. w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i z tego względu wstrzymano J. M. wypłatę świadczenia od 1 listopada 2004 roku. Art. 28 ust 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji głosił, że wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust.1 (tj. osoba, która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych), odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
Wydane na jej postawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w § 14 ust. 1 głosiło, że w przypadku, gdy osoba otrzymująca świadczenie udzieliła informacji o zmianie liczby członków rodziny lub o innej zmianie w sytuacji rodziny powodującej ustanie prawa do świadczenia rodzinnego, podmiot realizujący świadczenie wstrzymuje wypłatę od najbliższego terminu płatności. Ustęp 2 tego rozporządzenia określał zaś, że w przypadku gdy podmiot realizujący świadczenie rodzinne poweźmie wątpliwości w sprawie dotyczącej przyznanego świadczenia rodzinnego, co do występujących w sprawie okoliczności mających wpływ na prawo do tego świadczenia, powiadamia niezwłocznie osobę ubiegającą się o konieczności złożenia w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 14 dni licząc od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień w sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów. W przypadku nieudzielania wymaganych wyjaśnień lub niedostarczenia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów, wstrzymuje się realizację świadczeń rodzinnych od najbliższego terminu płatności.
Tylko więc wyłączenie w oparciu o przesłanki podane w cytowanych wyżej przepisach w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji, mogła zostać wydana decyzja wstrzymująca wypłatę świadczenia rodzinnego, nie zaś na podstawie przesłanki z art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późń..zm.), który głosił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji i rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] maja 2005 roku powołując się na art. 138§1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2005 roku, - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano również treść art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 27 września 2004 roku.
Art. 107§1 kpa stwierdza, że decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygniecie, uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś § 3 tego artykułu określa elementy uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym oraz piśmiennictwem, podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówna prawa formalnego jak i materialnego, wraz z powołaniem źródeł jej publikacji. Decyzja, w której nie podano podstawy prawnej, jest wadliwa, nawet jeśli taka podstawa w rzeczywistości istnieje. (por. J. Borkowski, J. Jendrośka. R. Orzechowski, A. Zieliński Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz. Warszawa 1985) Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego nie może być ograniczona tylko do przepisów kpa (art. 138), lecz musi zawierać również przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy, bo organ ten nie jest wyłącznie kontrolerem decyzji organu I instancji, a ma obowiązek rozpatrzenia merytorycznego sprawy na skutek odwołania (tak B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004). Natomiast wadliwością uzasadnienia jest niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I i II instancji, nie dokonał takiego powiązania rozstrzygnięcia decyzji z jego uzasadnieniem. W obu uzasadnieniach szczególny nacisk położony jest na treść art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast ten przepis jako podstawa prawna decyzji nie został w ogóle powołany. Poza tym treść tego przepisu odnosi się do sytuacji, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, nie zaś do sytuacji, kiedy następuje wstrzymanie wypłaty świadczenia.
Powoduje to, że postępowanie organu I jak i II instancji jest obarczone wadami skutkującymi naruszeniem przepisów art. 6, 8 i 107 §1 i 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze,sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz na podstawie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).