Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa stwierdził niedopuszczalność zażalenia W. P., M. S., J. P. oraz P. P. (dalej powoływani jako skarżący), na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. znak [...] stwierdzające spełnienie przesłanek w sprawie potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
- I. Stan faktyczny:
- 1. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169. poz. 1418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o realizacji prawa do rekompensaty) Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. stwierdził spełnienie przez skarżących przesłanek w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty i wezwał do wskazania formy realizacji prawa, wskazania numeru konta bankowego oraz dołączenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionych w Z. gm. B. pow. R. woj. [...] opisanej w wyroku Sądu Wojewódzkiego w X. z dnia [...] maja 1992 r. sygn.[...].
- 2. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie.
- 3. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Skarbu Państwa stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, wojewoda po wszczęciu postępowania dokonuje oceny spełnienia wymogów określonych w art. 2, art. 3 oraz art. 5 tej ustawy. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia, które ma charakter wstępny i nie podlega zaskarżeniu. Zgodnie z art. 142 Kpa postanowienia, na które nie służy zażalenie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Dlatego też w przypadku, kiedy okaże się, że postanowienie o spełnieniu wymogów nie odzwierciedla rzeczywistego stanu sprawy, organ odwoławczy na skutek ewentualnego odwołania strony będzie zobligowany do uchylenia decyzji Wojewody [...] po stwierdzeniu, iż została wydana z naruszeniem prawa.
- 4. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucili pominięcie w postanowieniu Wojewody [...][...] ha ziemi ornej oraz [...] ha lasu. Wskazali, że mimo że przybyli do Polski w 1958 r. to powinni również za to mienie otrzymać rekompensatę.
- 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
- II. Uzasadnienie prawne.
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonym postanowieniu dokonał kontroli tego orzeczenia pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
2. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez skarżących od postanowienia Wojewody [...] wydanego w trybie art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Stwierdza ono jedynie, iż od wydanych w toku postępowania administracyjnego, postanowień o charakterze incydentalnym nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia.
3. Zgodnie z zasadą wyrażona w art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisów kodeksu wprost wynika, iż zażalenie jest dopuszczalne. Jeżeli zatem kodeks postępowania administracyjnego, jak trafnie wskazał to Minister Skarbu Państwa oraz ustawa – o realizacji prawa do rekompensaty, w przepisie będącym materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organu I instancji nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia tego typu postanowień incydentalnych w postaci zażalenia, to środek ten stronie nie przysługuje. Taka zaś sytuacja obligowała Ministra do wydania w oparciu o art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienia o niedopuszczalności zażalenia. Organ nie dysponuje bowiem w tym względzie uznaniem administracyjnym.
4. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa, iż wydając kwestionowane postanowienie, w sposób wadliwy zastosował wyżej wymienione przepisy postępowania administracyjnego lub dopuścił się innego naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zważyć przy tym należy, że rozpoznanie merytoryczne przez organ odwoławczy niedopuszczalnego środka zaskarżenia stanowiłoby rażące naruszenia prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności wydanego w takim wypadku rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
5. Natomiast zarzuty skarżących odnoszące się do zakresu mienia objętego prawem do rekompensaty są przedwczesne, ponieważ ta kwestia będzie szczegółowo zbadana w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie rekompensaty. Skoro zatem zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa odpowiada prawu, skarga podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku