Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań M. P. oraz L. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2, art. 2, art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) odmówił potwierdzenia M. R. i L. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położnej w miejscowości P., ul. [...], powiat P. ([...]).
Organ pierwszej instancji stwierdził, że z orzeczenia z dnia [...] maja 1947 r. nr [...], wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w B., wynika, że B. P. pozostawiła w P. plac o obszarze ½ ha z [...] i [...]. Ponadto w zaświadczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] stycznia 1947 r. [...] stwierdzono, że B. P. jest repatriantem przybyłym [...] kwietnia 1945 r. do Polski, a przed przybyciem stale zamieszkiwała w P. Organ ustalił, że matka wnioskodawców B. P. była właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P. znajdującej się na obszarze L. i tam też w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwała. Organ wskazał, że z wyjaśnień M. P. wynika, że przed wybuchem II wojny światowej B. P. zamieszkiwała w P., na Litwie, gdzie była [...]. W związku z szykanami L. wobec Polaków, w dniu 1 sierpnia 1940 r. uciekła do W. i od [...] września 1940 r. do [...] sierpnia 1941 r. była [...] w W. Powiatowym Polskim Gimnazjum.
Od dnia 1 sierpnia 1941 r. zamieszkała w B., gdzie urodził się brat wnioskodawczyni L. P. Organ uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że pomimo tego, że właścicielka nieruchomości była obywatelka polską i została uznana za repatriantkę przybyłą w 1945 r. do Polski, to jednak w dniu 1 września 1939 r. nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nieruchomość jej znajdowała się poza obszarem byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym organ uznał, że przesłanki wynikające z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie zostały spełnione.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpatrzeniu odwołań M. P. oraz L. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że okoliczności ustalone w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji pozostają bezsporne, wobec tego stanowisko Wojewody o braku spełnienia jednego z wymogów art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jest zgodne z przepisami prawa. Minister nie zgodził się z interpretacją odwołujących się, że jest możliwe potwierdzenie prawa do rekompensaty podmiotowi, który spełnia wprawdzie przesłanki wynikające z art. 1 cytowanej ustawy, ale nie spełnia jednocześnie przesłanek określonych w art. 2 tej ustawy.
W związku z powyższym, zdaniem Ministra Skarbu Państwa, organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że B. P. nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. właścicielka nieruchomości nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r.
Z uwagi na powyższe nie jest możliwe przyznanie jej następcom prawnym prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej bowiem nie spełnienia ona wymogu, o którym mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy.
Skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] złożyli M. P. oraz L. P., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie skarżącej M. P., koleje losu jej matki wskazują, że spełnia ona przesłanki wynikające z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podniosła, ze nieuprawniona pozostaje wykładnia ustawy prowadząca do zawężenia jej stosowania wyłącznie do dyspozycji przepisu art.
- 2. Skarżący L. P. zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego i naruszenie praw nabytych.
W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Skargi wniesione w rozpatrywanej sprawie nie są uzasadnione, bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), określa ona zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich". Powyższe zasady realizacji prawa do rekompensaty mają również zastosowanie do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy art. 2 zaś określają przesłanki jakie podmiot określony w art. 1 musi spełniać, aby otrzymać prawo do rekompensaty.
W świetle powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości fakt, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ale pod warunkiem, że spełnione są wszystkie wymogi, w tym także wymóg zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
A zatem prawo do rekompensaty nie przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium II Rzeczypospolitej, nawet jeżeli właściciel ten był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy.
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy B. P. byłą właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P. Miejscowość P. w dniu 1 września 1939 r. znajdowała się na terytorium L. i nie wchodziła w skład terytorium II Rzeczypospolitej. Dokumenty potwierdzają, a także nie jest kwestionowany przez strony, fakt, że w dniu 1 września 1939 r. B. P. zamieszkiwała w swoim majątku w miejscowości P. Powyższe potwierdzone zostało również w skardze M. P. Bez znaczenia jest zatem powoływanie się przez skarżących na fakt zamieszkiwania przez matkę po dniu 1 września 1939 r. w W. i B., a więc na terytorium II Rzeczypospolitej.
W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że skarżącym nie przysługuje prawo do rekompensaty, na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad współżycia społecznego i naruszenie praw nabytych, wskazać należy, że są one niezasadne. Sposób ustalenia i wysokość prawa do rekompensaty określa bowiem ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a potwierdzenie tych praw do rekompensaty odbywa się w drodze postępowania administracyjnego (art. 5 ust. 3 ustawy).
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.