Uzasadnienie
Z. Z., skargą z dnia 25 lipca 2015 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 607/15.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ulicy [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł.
Skarżąca wskazała, że w dniu 28 stycznia 2016 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o zlecenie sporządzenia operatu szacunkowego, zaś pismem z dnia 4 lipca 2016 r. wezwała do wykonania wyroku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że aktualnie zgromadzony materiał dowodowy podlega analizie pod kątem ustalenia czy zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie odszkodowania a w przypadku pozytywnych ustaleń zlecone zostanie wykonanie operatu szacunkowego.
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r., przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Z. Z. podniosła, że składając powyższą skargę dąży do najszybszego zakończenia postępowania odszkodowawczego zainicjowanego w 2005 r., nie zaś do ukarania organu wysoką grzywną. Tym samym wniosła o wymierzenie organowi kary w niewielkiej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 607/15, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ulicy [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wniosek był opatrzony datą 20 sierpnia 2005 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 16 marca 2016 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 16 czerwca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...].
Skoro zaś Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 17 grudnia 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
W realiach niniejszej sprawy oraz uwzględniając wniosek skarżącej, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości tysiąca złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd w wyroku z grudnia 2015 r.
Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie budzi bowiem zastrzeżenia Sądu sytuacja, gdy organ, pomimo że nie podejmuje rozstrzygnięcia w sprawie od 2005 r., działanie jego zostało uznane w wyroku z grudnia 2015 za rażąco naruszające prawo, został ukarany za to grzywną w wysokości 3000 zł - w sprawie przez następnych 5 miesięcy od upływu terminu do wykonania wyroku nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania.
Ponadto podniesienia wymaga, że Sądowi z urzędu znana jest ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowania za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy i daty zgłoszonych wniosków, które niejednokrotnie czekają na rozpoznanie po kilkanaście lat. W przedmiotowej sprawie wniosek czeka na rozpoznanie ponad 10 lat i to właśnie w takich sytuacjach organ powinien skoncentrować czynności celem zakończenia postępowania. Tymczasem, organ tylko lakonicznie stwierdza w odpowiedzi na skargę, że analizuje materiał zgromadzony w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek o przyznanie odszkodowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.