Uzasadnienie
I SA/WA 1497/09
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w K. w G. a stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. l i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności opisanej na wstępie nieruchomości – jako zajętej pod drogę publiczną, krajową nr [...] (poprzednio nr [...]).
Od decyzji tej odwołanie złożyli: W. S. i Z. S. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Minister Infrastruktury podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. l wymienionej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ zauważył, iż właścicielem działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...] był w dniu 31grudnia1998 r. W. S., który aktem notarialnym zawartym w dniu [...] lutego 2002 r. prawa do niej przeniósł na syna – Z. S. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] była, wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., zajęta pod drogę publiczną tj. drogę krajową nr [...], relacji R., ujętą w uchwale nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Monitor Polski z 1986 r. Nr 3, poz. 16). W omawianym przypadku spełnione też były przesłanki władztwa Skarbu Państwa, co wynikało z oświadczenia złożonego w dniu 24 lipca 2008 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej przez A. K. – Zastępcę Dyrektora Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Z oświadczenia tego wynikało, że zarządca drogi - na dzień 1 stycznia 1999 r. – prowadził działania związane z bieżącym utrzymaniem, remontem i eksploatacją drogi.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących odszkodowania za przedmiotowy grunt, Minister wyjaśnił, że w związku z treścią art. 73 ust. 4 wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r., w sprawach dotyczących odszkodowania orzeka w I instancji starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), a nie organ wojewódzki, a więc kwestia ta - jako przewidziana do odrębnego rozstrzygnięcia - nie mogła być przedmiotem orzekania w niniejszym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli: W. S., Z. S. i P. S., skarżący akcentowali brak przyznania odszkodowania za przedmiotowa nieruchomość a także twierdzili, że nieznana im była regulacja prawna, w oparciu o którą zostały wydane zapadłe w tej sprawie decyzje i nie byli o niej informowani przez organy samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podzielając w tym zakresie twierdzenia i argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną co skutkowało jej oddaleniem.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i zajęte były pod drogi publiczne a nie stanowiły własności tych podmiotów, z dniem 1 stycznia 1999 r. – z mocy prawa – stały się ich własnością za odszkodowaniem. Powyższy przepis przewiduje zatem swoistą formę wywłaszczenia, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 1999 r. z mocy samego prawa. Fakt ten zatem miał miejsce bez udziału dotychczasowego i aktualnego właściciela nieruchomości. Z tego względu okoliczność, czy dotychczasowy właściciel miał świadomość istnienia powyższej regulacji prawnej, czy też jej nie miał, pozostaje bez wpływu na fakt wystąpienia w/w wywłaszczenia.
Jedyną formalnością, wymaganą w tego rodzaju przypadku, jest wydanie przez wojewodę decyzji, która powyższy fakt potwierdza (tzw. decyzja deklaratoryjna). W tym miejscu wyraźnie jednak trzeba zaznaczyć, że w decyzji wojewody, organ jedynie stwierdza przejście z mocy prawa omawianej nieruchomości. Natomiast kwestia przyznania odszkodowania jest uwarunkowana od złożenia w odpowiednim terminie wniosku i w tej mierze jest wydawana druga decyzja administracyjna, którą wydaje starosta (art. 73 ust. 4 w/w ustawy).
Odnosząc zatem powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Jak wynika z niespornych ustaleń organu, przedmiotowa nieruchomość, wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., była zajęta pod drogę publiczną (drogę krajową nr [...]), stanowiła własność osoby fizycznej (W. S.) i pozostawała we władaniu zarządcy drogi.
Spełnienie powyższych przesłanek uzasadniało zatem wydanie przez wojewodę wspomnianej decyzji deklaratoryjnej. Kwestia natomiast przyznania odszkodowania nie wchodziła w zakres orzekania tą decyzją. Jak wyjaśniono na wstępie, orzekanie w tej materii należy do innego organu i jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Z tych względów skarga wniesiona przez W. S. oraz jego syna – Z. S., który, w dacie wydawania w tej sprawie obu decyzji, był wpisany do księgi wieczystej jako aktualny właściciel spornego gruntu, podlegała oddaleniu jako niezasadna.
W stosunku natomiast do P. S., skarga podlegała oddaleniu z uwagi na brak jego interesu prawnego do wniesienia w tej sprawie skargi. Skarżący P. S. nie był bowiem stroną postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji a z akt sprawy nie wynikało, aby miał on jakiekolwiek prawo do spornego gruntu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.