Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. opiniujące pozytywnie projekt podziału działki.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało na następujące okoliczności sprawy.
Prezydent [...] postanowieniem z [...] marca 2018 r. zaopiniował pozytywnie projekt podziału działki nr [...], obręb [...], o pow. [...] ha, położonej w [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła [...] S.A., w części dotyczącej uzasadnienia. Spółka zakwestionowała ten fragment uzasadnienia, w którym stwierdzono, że w sprawie podziału nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste będzie wymagana zgoda właściciela.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie SKO wskazało, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4 u.g.n.).
Z akt sprawy wynika, że odnośnie planu miejscowego dla przedmiotowego terenu obowiązuje uchwala Rady m.st. Warszawy Nr XC/2311/2014 z 11 września 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2014 r. poz. 8655, dalej uchwała). Zgodnie z § 35 pkt 5 uchwały dla przedmiotowego terenu ustala się szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości z uwzględnieniem § 9 pkt 2) i 3): a) minimalna powierzchnia działki – 2500 m2; b) minimalna szerokość frontu działki – 20 m. Projektowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wystąpiły więc przesłanki do wydania pozytywnej opinii do wstępnego projektu podziału działki nr [...]. Zatem Prezydent [...] zasadnie wydał zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do treści zażalenia SKO wskazało, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w księdze drugiej Kodeksu cywilnego oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami. Z w/w aktów nie wynika, by skuteczność przeniesienia tego prawa wymagała zgody właściciela gruntu. Jednakże dopuszczenie do dokonywania podziału lub łączenia nieruchomości przez użytkownika wieczystego może prowadzić do naruszenia interesów właściciela – Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Wykorzystanie nieruchomości publicznych wiąże się z długookresowymi planami określającymi ich przeznaczenie z punktu widzenia zaspokojenia interesów całej wspólnoty, których realizacja mogłoby okazać się niemożliwa w następstwie skorzystania przez użytkownika wieczystego z uprawnienia do podziału lub łączenia nieruchomości bez zgody właściciela (por. wyrok SN z 8.04.2016 r., I CSK 259/15, uchwała SN z 13.03.2015 r., III CZP 116/14).
Brak zatem było podstaw do zmiany uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Eliminacja w/w fragmentu uzasadnienia rozstrzygnięcia administracyjnego nie może wpływać na prawa właściciela wynikające z prawa cywilnego.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] S.A. w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu podstawowych okoliczności istotnych dla sprawy i sporządzeniu uzasadnienia postanowienia, ograniczającego się do ogólnikowego powtórzenia twierdzeń organu I instancji wraz z przytoczeniem tez orzeczniczych nieadekwatnych do stanu faktycznego i prawnego sprawy, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika obowiązek wnikliwego wyjaśnienia przez organ całokształtu okoliczności sprawy w celu jej załatwienia zgodnie z zasadami praworządności i prawdy materialnej oraz sporządzenia uzasadnienia postanowienia zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa;
- 2. art. 8 § 1, art. 11 w zw. z art. 124 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku odniesienia się do zarzutów zawartych w zażaleniu Spółki z dnia [...] marca 2018 r. w sposób pozwalający ustalić, czy organ II instancji dokonał analizy kwestii podniesionych w zażaleniu, co nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach prawa, podczas gdy organy administracji mają obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i wyjaśniania przesłanek, którymi kierują się przy wydawaniu rozstrzygnięcia, powodów zastosowania określonej wykładni przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu postanowienia, w szczególności gdy strona przedstawiła odmienną wykładnię tych przepisów;
- 3. art. 97 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu przez SKO, że w sprawie podziału nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste będzie wymagana zgoda właściciela, podczas gdy w sprawach dotyczących podziałów geodezyjnych nieruchomości podział dokonywany jest wyłącznie na wniosek osoby posiadającej interes prawny (w niniejszej sprawie: użytkownika wieczystego), a przepisy prawa nie upoważniają organu do uzależnienia dokonania podziału od zgody właściciela nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu. Rację ma bowiem skarżąca spółka, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., gdyż w istocie nie odniosło się do zarzutów podniesionych w zażaleniu i ograniczyło się do powtórzenia twierdzeń organu I instancji wraz z przytoczeniem tez orzeczniczych nieadekwatnych do stanu faktycznego i prawnego tej sprawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił zatem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, którą w tym wypadku stanowił art. 97 ust. 1 u.g.n.
Powoływane przez SKO orzeczenia (wyrok SN z 8.04.2016 r., I CSK 259/15, uchwała SN z 13.03.2015 r., III CZP 116/14) odnosiły się do podziału prawnego nieruchomości (podział lub połączenie wieczystoksięgowe), a nie do podziału geodezyjnego, z którym mamy do czynienia w tej sprawie. Taki zarzut został postawiony w zażaleniu na postanowienie organu I instancji i SKO do tego się nie odniosło, tym samym nie wyjaśniło dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Utrudnia to bowiem lub wręcz uniemożliwia odniesienie się do rozstrzygnięcia SKO, gdyż nie pozwala na prześledzenie poprawności wykładni prawa materialnego zastosowanego przez organ odwoławczy.
Tymczasem zgodnie z art. 97 ust. 1 u.g.n. "Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny." W orzecznictwie podkreśla się, że "Interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają, co do zasady, wyłącznie właściciel, względnie użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi, tj. osoby które dysponują tytułem prawnym do dzielonej nieruchomości" (zob. wyrok NSA z 28.03.2018 r., I OSK 2325/17, LEX nr 2495121). SKO w żaden sposób nie uzasadniło, z czego wywodzi, że na gruncie tego przepisu podział geodezyjny nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może odbyć się tylko za zgodą właściciela nieruchomości, a zastrzeżenia o takiej treści dotyczyło żądanie usunięcia z uzasadnienia postanowienia organu I instancji.
Oprócz poprawnego ustosunkowania się do takiego zarzutu SKO – gdyby doszło do wniosku, że jest on zasadny – powinno rozważyć także, jakiej treści rozstrzygnięcie powinno zapaść w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest tylko uzasadnienie decyzji (w tym wypadku postanowienia). Pomocne może być w tym opracowanie Jakuba Turskiego "Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej w części obejmującej uzasadnienie lub jego fragment" (ZNSA 1(70)/2017).
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.