Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. K. od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy B. - Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie przyznania W. K. zasiłku celowego zwrotnego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów gazu - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia 10 lipca 2008 r. W. K. wystąpił do Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z wnioskiem o przyznanie m. in. zasiłków celowych na pokrycie kosztów gazu w miesiącach sierpniu, październiku i grudniu 2008 r.
W wyniku rozpoznania wniosku Burmistrz Gminy B. decyzją dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] przyznał W. K. zasiłek celowy zwrotny w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów gazu za miesiąc sierpień 2008 r. (pkt. 1), odstąpił w całości od żądania zwrotu zasiłku (pkt. 2), wskazał na realizację zasiłku w lipcu 2008 r. (pkt.
- 3) oraz odmówił przyznania pomocy na pokrycie kosztów gazu za miesiące październik 2008 r. i grudzień 2008 r.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód jednoosobowej rodziny skarżącego wynosi ogółem [...] zł. Kryterium dochodowe jednoosobowej rodziny W. K. wynosi [...] zł. Oznacza to, że W. K. nie nabywa prawa do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe, jednakże ze względu na trudną sytuację zdrowotną oraz niepełnosprawność zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie świadczenia zwrotnego na zasadzie art. 41 pkt. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593). Z uwagi na to, że żądanie zwrotu części świadczenia stanowiłoby dla wnioskodawcy nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, na wniosek pracownika socjalnego odstąpiono od żądania zwrotu świadczenia na zasadzie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Odmowę przyznania zasiłku celowego na opłacenie rachunków za miesiące październik i grudzień 2008 r. umotywowano faktem, że płatności te dotyczą okresów przyszłych, co do których nie ma pewności, iż będą nadal należne z uwagi na toczące się postępowanie o eksmisję W. K. z lokalu.
Pozostałe wnioski zawarte w podaniu W. K. zostały rozpoznane odrębną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...].
Od decyzji Burmistrza W. K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego.
Swoboda działania organu nie zwalnia go z obowiązku jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami k.p.a. Organ podkreślił, że sam fakt spełniania warunków przewidzianych ustawą o pomocy społecznej nie oznacza jeszcze - poza świadczeniami przysługującymi na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej obligatoryjnie - automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, czy też obowiązku organu w przypadku przyznania świadczenia, ustalania go w rozmiarze adekwatnym do potrzeb osoby zainteresowanej.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Burmistrz dokonał wnikliwej oceny sytuacji majątkowej i osobistej W. K. i na tej podstawie w trybie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na pokrycie kosztów gazu w miesiącu sierpniu 2008 r. oraz odmówił przyznania pomocy na zapłatę rachunków za miesiące październik i grudzień 2008 r. ponieważ dotyczyły one okresów przyszłych. Ponadto uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy odstąpił od żądania zwrotu zasiłku (art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).
W dniu 27 października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., w której skarżący wniósł o pokrycie rachunków za gaz za miesiące sierpień, październik i grudzień 2008 r. oraz przedstawił żądania, których spełnienia domaga się od Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa sprawa rozpatrywana jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W myśl tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., zgodnie z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Organy ustaliły, że W. K. przekroczył kryterium dochodowe, które wynosi [...] zł (dochód W. K. wynosi – [...] zł.)
Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie świadczeń na mocy art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe.
Ponieważ dochód W. K. przekracza kwotę [...] zł, organ prawidłowo zastosował art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
Z brzmienia art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Stosownie do art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, od zwrotu którego pomoc społeczna mogłaby odstąpić, w sytuacji gdy udzielone świadczenie stanowiłoby dla osoby zainteresowanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy (art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).
Organy administracji uznały, że sytuacja taka zachodzi w przypadku W. K. Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - "Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej".
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej W. K. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc.
Przyznanie w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy, jak również odstąpienie od żądania jej zwrotu zostało należycie umotywowane. W ocenie Sądu organy również właściwie uzasadniły odmowę przyznania świadczeń na zapłatę rachunków za gaz za miesiące październik i grudzień 2008 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że w stosunku do W. K. wszczęto postępowanie o eksmisję z lokalu, w którym zamieszkuje. Przyznanie zatem zasiłków celowych na realizację przyszłych świadczeń w sytuacji, gdy skarżący w trzecim kwartale 2008 r. nie zamieszkiwałby już w lokalu, którego przedmiotowe opłaty dotyczyły, prowadziłoby do sytuacji wypłaty zasiłków, które nie byłoby należne.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.