Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1553/08

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] uznającej kwoty wypłaconego zasiłku rodzinnego na dzieci B. i D. W. za okres od 1 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. w kwocie [...] zł, dodatku z tytułu [...] na dziecko – D. W. za okres od 1 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. w kwocie [...] zł, zasiłku [...] na dziecko – D. W. za okres od 1 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. w kwocie [...] zł – za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne oraz zobowiązującej do ich zwrotu w ciągu 30 dni od dnia otrzymania decyzji – uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. w części określającej w punkcie 2 termin 30 dni od dnia otrzymania decyzji i orzekło, iż termin zwrotu należnej kwoty wynosi 30 dni od daty otrzymania przez zobowiązaną niniejszej decyzji, tj. decyzji organu odwoławczego, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] maja 2008 r. uchylono prawo do zasiłku rodzinnego na B. W. na okres od dnia [...] marca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, uchylono prawo do zasiłku rodzinnego na D. W. na okres od dnia [...] marca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz uchylono prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] marca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r., oraz decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] maja 2008 r. uchylono prawo do zasiłku [...] dla d. W. na okres od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła M. W., twierdząc, że mąż jej pracuje w N., ale nie stara się tam o należności, ponieważ ona wraz z dziećmi przebywa w P., i tutaj zajmuje się wychowaniem dzieci.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że podjęcie przez osobę uprawnioną do świadczeń rodzinnych aktywności zawodowej w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej oznacza, że w sprawie występuje koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Skoro zatem T. W. rozpoczął działalność gospodarczą na terenie N. od dnia [...] marca 2008 r., to przysługują mu świadczenia rodzinne w N., także na członków rodziny mieszkających P., według ustawodawstwa tego państwa, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. Koordynacja świadczeń rodzinnych opiera się m. in. na zasadzie niekumulacji świadczeń, która oznacza, że jeśli świadczenie rodzinne przysługuje z tytułu wykonywania pracy w jednym państwie członkowskim oraz równocześnie świadczenie tego rodzaju przysługuje w ustawodawstwie państwa, w którym mieszkają członkowie rodziny, świadczenia są wypłacane tylko z jednego tytułu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło zatem, że w tym stanie prawnym i faktycznym M. W. z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej przez męża w N. nie przysługiwały świadczenia rodzinne według ustawodawstwa polskiego.

Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że stosownie do art. 86 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574 z dnia 21 marca 1972 r., T. W. powinien złożyć stosowny wniosek do właściwej instytucji w państwie zatrudnienia. Jeśli mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie członkowskim w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., a zatem decyzje przyznające świadczenia rodzinne w P. zostały w stosownym trybie uchylone za okres od dnia [...] marca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. bezsporna jest okoliczność, że w okresie pobierania świadczeń rodzinnych T. W. rozpoczął działalność gospodarczą w N.. Fakt, że o zmianie tej strona nie powiadomiła niezwłocznie organu wypłacającego jej świadczenie nie powoduje samo przez się, że świadczenia te stają się nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem kwestionowane w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2008 r. stanowi konsekwencję stanu prawnego ukształtowanego decyzjami z dnia [...] maja 2008 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. W.; zarzucając naruszenie:

1. • art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych polegające na przyjęciu, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą podlegają zwrotowi jako nienależnie pobrane w związku z nabyciem przez jej męża uprawnień do świadczeń rodzinnych w N.;
2. • art. 73 rozporządzenia rady (EWG) nr 1408/71 polegające na przyjęciu, iż T. W. przysługują świadczenia rodzinne w N.;
3. • art. 86 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 polegające na przyjęciu, że T. W. powinien złożyć wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych do właściwej instytucji [...];
4. • naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie;
5. • naruszenia art. 7 i 77 kpa polegające na braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czego skutkiem było błędne przyjęcie, iż mężowi skarżącej T. W. przysługują świadczenia rodzinne w N. – skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
2. 2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca decyzja naruszają prawo.
3. 3. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy - w części - decyzję organu pierwszej instancji - Marszałka Województwa [...], uznającą za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne i zobowiązującą do ich zwrotu, zmieniając jedynie termin zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
4. 4. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że kwestionowane rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2008 r., czyli decyzja wydana przez organ pierwszej instancji – Marszałka Województwa [...], była konsekwencją stanu prawnego ukształtowanego decyzjami z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] i nr [...]. Decyzje te, uchylające prawo do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego oraz prawo do zasiłku [...] dla małoletnich D. W. i B. W. znajdują się w aktach administracyjnych, jednakże z akt administracyjnych sprawy ani z tych decyzji nie wynika, czy decyzje te zostały komukolwiek doręczone, czy zostało od nich wniesione odwołanie, czy stały się ostateczne, jeżeli tak, to z jakim dniem; nie zostało to również wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani w decyzji organu pierwszej instancji, a jest to zasadnicza w sprawie okoliczność, mająca wpływ na zasadność uznania świadczenia za nienależne i żądania zwrotu tych świadczeń.
5. 5. Powyższe wskazuje, że organ nie wyjaśnił należycie stanu sprawy czym naruszył art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
6. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.