Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił E.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo [...] własności części nieruchomości położonej w gminie P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. E.P. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Pismo wpłynęło do organu w dniu 25 sierpnia 2011 r.), zaś wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2011 r. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia ww. odwołania podnosząc, iż uchybienie terminu wynika z choroby wnuka przebywającego z krótką wizytą razem ze swoim ojcem u strony postępowania.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], zaś postanowieniem z tej samej daty opatrzonym numer [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu wojewódzkiego. W uzasadnieniu postanowienia nr [...] Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. Osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy i swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed złożeniem owego wniosku.
Organ wskazał, że to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia – poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dołożyła należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas aż do wniesienia wniosku.
Minister stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. została doręczona domownikowi skarżącego w dniu 10 sierpnia 2011 r., a zatem termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, upłynął 24 sierpnia 2011 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 25 sierpnia 2011 r. Przyjmując za odwołującym, że uchybienie terminu do złożenia odwołania wynikło z choroby wnuka przebywającego z krótką wizytą razem ze swoim ojcem u strony postępowania, Minister uznał, że nie jest to przeszkoda wyłączająca możliwość złożenia w terminie odwołania przez E.P., skoro z chorym wnukiem przebywał jego ojciec.
Organ wskazał ponadto, że we wniosku z dnia 25 sierpnia 2011 r. E.P. wyjaśnił, iż w dniu 22 sierpnia 2011 r. był w Urzędzie Wojewódzkim Oddział Zamiejscowy w C. Tym samym potwierdził, że choroba wnuka nie stanowiła przeszkody do sporządzenia odwołania przez stronę, albowiem sama strona mimo przytoczonych okoliczności podejmowała czynności związane z niniejszą sprawą administracyjną. Ponadto dodał, że sporządzenie odwołania nie wymaga uzasadnienia. Wystarczy samo wskazanie, iż strona jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu oraz nadanie pisma w najbliższej placówce pocztowej, zatem nie wymaga pomocy innej osoby, w tym pomocy syna. Minister wyjaśnił również, że w czasie wizyty w Urzędzie Wojewódzkim Oddział Zamiejscowy w C. E.P. nie złożył odwołania ustnie do protokołu, tym samym nie można uznać, aby odwołanie zostało wówczas wniesione.
Jako że – zdaniem organu – E.P. nie dotrzymał terminu do złożenia odwołania z własnej winy, zasadnym była odmowa jego przywrócenia.
Skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H.P. i E.P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 15, art. 58 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa. Skarżący wskazali, że Minister zaniechał wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ich zdaniem organ nie odniósł się do kwestii braku winy w dokonaniu nieterminowo czynności polegającej na wniesieniu odwołania oraz pominął fakt zgłoszenia w dniu 22 sierpnia 2011 r. pracownikowi [...] Urzędu Wojewódzkiego niezadowolenia z wydanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Jeżeli z wizyty tej został sporządzony protokół, powinien on znaleźć się w aktach sprawy, w przeciwnym wypadku okoliczność i przebieg wizyty w Urzędzie Wojewódzkim powinny być wyjaśnione przez Ministra poprzez przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania odwołującego się oraz świadka – wskazanego pracownika urzędu.
W skardze podniesiono, że niewystarczające jest stwierdzenie organu, iż brak protokołu oznacza, że odwołanie nie zostało złożone zgodnie z wymaganą formą, a co za tym idzie, nie można przyjąć, że zostało złożone. Nie mniej jednak skarżący oświadczyli, że w sprawie nie jest sporne, iż uchybiono terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie nie było jednak znaczne, gdyż odwołanie zostało wniesione jeden dzień po terminie. Zdaniem skarżących E.P. we wniosku zawierającym prośbę o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie oznacza przedstawienie stosownej argumentacji bez konieczności przedstawienia dowodów potwierdzających brak winy zainteresowanego, a więc bez konieczności udowodnienia. Powołując się na chorobę wnuka, przebywającego z krótką wizytą u zainteresowanego i będącego w tym czasie pod opieką zarówno [...] ojca jak i dziadka – E.P., skarżący stwierdzili, że uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu, co obligowało organ do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wszelkie zatem zarzuty dotyczące terminowości złożonego odwołania, jego formy, w tym ewentualne wniesienie ww. środka ustnie podczas wizyty E.P. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w dniu 22 sierpnia 2011 r., fakt niesporządzenia protokołu z tej wizyty, podczas której zgłoszone zostało niezadowolenie skarżącego z wydanej decyzji organu I instancji, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia legalności zaskarżonego postanowienia. Mogły one stanowić bowiem podstawę ewentualnej skargi na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Kontrolując postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Sąd stwierdził naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa. Zdaniem Sądu organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 i art. 59 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, obowiązany jest – stosownie do treści przywołanych przepisów prawa oraz okoliczności sprawy, wydać orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bądź postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy i z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, Minister po wpłynięciu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego, celem wyjaśnienia kwestii istotnych dla sprawy. W konsekwencji, organ stwierdził jedynie, że choroba wnuka odwołującego się, z którym to wnukiem przebywał ojciec, nie stanowiła przeszkody do sporządzenia odwołania przez stronę, albowiem sama strona podejmowała czynności związane z niniejszą sprawą administracyjną. Minister nie wyjaśnił jednak, w jakim terminie wnuk E.P. przebywał z wizytą u skarżącego, jak długo trwała choroba dziecka, czy podczas choroby wnuk wymagał opieki zarówno ojca (ze skargi wynika, że jest on osobą niepełnosprawną), jak i dziadka, który tym samym uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Bez wyjaśnienia ww. okoliczności Sąd nie ma możliwości zweryfikowania legalności podjętego rozstrzygnięcia, w tym m.in. jednoznacznego stwierdzenia, że E.P. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Ponownie rozpoznając wniosek E.P. z dnia 25 sierpnia 2011 r. Minister, uwzględniając uwagi Sądu zawarte w niniejszym wyroku, wyjaśni kwestie dotyczące przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na którą złożyła się wizyta i choroba wnuka, i podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
- - ---------------------- 5