Uzasadnienie
Prezydent W. (Prezydent) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. przyznał B. B. (Skarżąca) świadczenie wychowawcze na córkę, K. B. w kwocie 500 złotych miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na K. B. w okresie od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r.
Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie wskazując, że chciała złożyć wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na obie córki, W. i K., załączyła również dokumenty niezbędne do przyznania świadczenia na obie córki, ale źle zaznaczyła pole we wniosku.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO), decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując w całości uzasadnienie faktyczne i prawne organu pierwszej instancji.
Podstawą faktyczną decyzji organów obu instancji było ustalenie, że w związku z ukończeniem przez W. B. 18 roku życia w dniu [...] września 2016 r. świadczenie wychowawcze na córkę K. przysługuje do 30 września 2016 r., po tej dacie możliwe będzie ubieganie się o świadczenie wychowawcze na to dziecko, o ile spełnione zostanie kryterium dochodowe.
Jako podstawą prawną decyzji Prezydent wskazał art.1 ust. 2, art. 6, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13, art. 18, art. 20, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48, art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, zwana dalej "ustawą z dnia 11 lutego 2016 r."), zaś SKO – art. 138 § pkt 1 k.p.a.
Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu, wnosząc o ponowne rozpoznanie jej sprawy i wskazując, że wypełniając wniosek z niewiedzy zaznaczyła kwadracik, iż stara się o świadczenie dla młodszej córki, bowiem błędnie wydawało jej się, że nie musi występować o świadczenie dla starszej córki. Podkreśliła, iż dołączyła do wniosku decyzję o rencie, wyrok rozwodowy i akty urodzenia obu córek i była przekonana, że jeżeli wystąpiłby jakiś błąd, ktoś z urzędu skontaktowałby się z nią na podany przez nią numer telefonu.
W uzupełnieniu skargi Skarżąca wskazała, że złożyła w terminie wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dla obu córek, za pośrednictwem aplikacji internetowej Banku [...] wraz z wymaganymi dokumentami, bowiem spełnia kryteria stawiane przez ustawodawcę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Na wstępie wskazać należy, że Skarżąca za pośrednictwem aplikacji internetowej złożyła w dniu 27 kwietnia 2016 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W punkcie 2 formularza zaznaczyła pozycję "Nie wnoszę o ustalenie praw do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko zamieszkujące ze mną oraz pozostające na moim utrzymaniu".
Do wniosku Skarżąca dołączyła jednak dokumenty potwierdzające, że jej małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w dniu [...] czerwca 2013 r., władza rodzicielska nad córkami została jej powierzona przy jednoczesnym ograniczeniu władzy rodzicielskiej M. B. nad małoletnimi dziećmi oraz dokumentujące wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów (wyrok rozwodowy oraz decyzję o przyznaniu renty).
Skarżąca wypełniła również rubrykę 7 wniosku, która wypełniana jest tylko w przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko nie jest konieczne wykazywanie spełnienia jakichkolwiek kryteriów dochodowych, świadczenie to przyznawane jest na każde drugie dziecko w rodzinie, o ile pierwsze dziecko ma mniej niż 18 lat. Dopiero w przypadku wystąpienia o świadczenie wychowawcze również na pierwsze dziecko konieczne jest wykazanie spełnienia kryterium dochodowego w rodzinie.
W ocenie sądu, w tej sytuacji organ pierwszej instancji zobowiązany był na podstawie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. do wyjaśnienia, czy Skarżąca wnosiła przyznanie świadczenia wychowawczego w trybie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. wyłącznie dla młodszej córki, K. czy też jej wniosek obejmował również starszą córkę, W. Organ nie podjął jednak żadnych czynności celem wyjaśnienia zakresu wniosku a co za tym idzie ustalenia stanu faktycznego sprawy.
SKO rozpoznając sprawę dysponowało już wyjaśnieniami Skarżącej zawartymi w odwołaniu, z których wynikało, że chciała złożyć wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na obie córki, poprzestało jednak wyłącznie na wskazaniu, że Skarżąca może złożyć odrębny wniosek na córkę W. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 1 października 2016 r.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu o którym mowa w ustępie 1 cytowanego artykułu (czyli do 30 września roku następnego). W realiach niniejszej sprawy, nawet gdyby Skarżąca niezwłocznie po otrzymaniu decyzji SKO wystąpiła z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na W., mogłaby je otrzymać wyłącznie na sierpnia 2016 r.
Tymczasem, wypełnienie przez organ administracji obowiązku wynikającego z art. 7, art. 8 i 77 § 1 k.p.a. skutkowałoby, w razie ustalenia, że spełnione zostało kryterium dochodowe o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r., przyznaniem świadczenia wychowawczego na W. począwszy od 1 kwietnia 2016 r. (art. 48 ust. 1 ustawy w związku z art. 49 ust. 1 i art. 58 ustawy).
SKO rozpoznając ponownie sprawę dysponowało wnioskiem, w którym wypełniono rubrykę 7 i do którego dołączono dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów w rodzinie jak również jak również odwołaniem, w którym Skarżąca wyjaśniła, że chciała uzyskać świadczenie wychowawcze na obie córki. W tej sytuacji organ zobowiązany był do podjęcia czynności mających na celu rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem treści wniosku Skarżącej, przy czym w razie wątpliwości organ mógł wezwać Skarżącą do złożenia odpowiednich wyjaśnień, czy też sprecyzowania wniosku. Zaniechanie przeprowadzania powyższych czynności sąd uznaje za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że nie było możliwe uchylenie decyzji organów obu instancji, bowiem oznaczałoby to, że wyeliminowana z obrotu zostałaby również decyzja Prezydenta w zakresie przyznającym świadczenie wychowawcze na K. W tej sytuacji, sąd uznał za uzasadnione uchylenie wyłącznie decyzji organu drugiej instancji, który rozpoznając ponownie sprawę wyjaśni zakres wniosku Skarżącej. Następnie w ramach art. 136 k.p.a. organ przeprowadzi samodzielnie lub też zleci organowi pierwszej instancji poczynienie ewentualnych ustaleń faktycznych niezbędnych dla ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie świadczenia wychowawczego W. Jeżeli okoliczność ta zostanie potwierdzona, SKO będzie mogło skorzystać z możliwości wydania orzeczenia o charakterze reformatoryjnym przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, to jest art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik spraw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił decyzję organu drugiej instancji.