Uzasadnienie
Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z zażalenia Wójta Gminy [...] na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania opinii w trybie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] adresowanym do Wojewody [...] Wójt Gminy [...] wniósł zażalenie na nie załatwienie przez [...] Kuratora Oświaty sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 kpa poprzez nie wydanie w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty opinii w sprawie likwidacji:
- - [...] Gimnazjum w [...], Szkoły Podstawowej w [...], wchodzących w skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...],
- - Szkoły Podstawowej w [...] i Przedszkola Publicznego w [...] wchodzących w skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...],
- - Szkoły Podstawowej w [...] oraz Przedszkola Publicznego w [...] i powierzeniu wykonania zadań własnych z zakresu edukacji podmiotom pozarządowym.
W uzasadnieniu zażalenia Wójt Gminy [...] wniósł o wyznaczenie [...] Kuratorowi Oświaty terminu załatwienia wyżej wymienionych spraw i wyjaśnienie przyczyn nie załatwienia ich w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] zgodnie z art. 17 pkt 3 kpa przekazał zażalenie Wójta Gminy [...] według właściwości do rozpoznania przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu umorzył postępowanie z zażalenia Wójta Gminy [...] jako bezprzedmiotowe.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie wyrażone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że opinia kuratora oświaty dotycząca uchwały odpowiedniego organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie zamiaru likwidacji szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego jest stanowiskiem zajętym w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Kurator Oświaty zobowiązany jest wydać tę opinię w terminie określonym w art. 89 ust. 1, tzn. w ciągu 14 dni od dnia doręczenia uchwały o zamiarze likwidacji szkoły.
Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Edukacji Narodowej i Sportu podkreślił, że wyżej wskazany termin nie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie nie skutkuje brakiem możliwości wyrażenia swej opinii przez dany organ, w tym przypadku kuratora oświaty. Jest to termin instrukcyjny, którego przekroczenie może powodować jedynie określone skutki, zawarte w ust. 2 tego przepisu (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1665/01). W świetle art. 89 ust. 2 ustawy jeżeli organ nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego w ust. 1.
Z powyższego wynika, że wobec przekroczenia terminu, o którym mowa powyżej - w przypadku, gdy kurator oświaty nie wyda i nie doręczy swojej negatywnej opinii jednostce samorządu terytorialnego przed podjęciem przez nią uchwały o likwidacji szkół publicznych, uchwała taka nie będzie sprzeczna z przepisem art. 89 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie bowiem z domniemaniem zawartym w art. 89 ust. 2 ustawy należy przyjąć, że opinia kuratora oświaty jest pozytywna.
Wobec powyższych rozważań dotyczących skutków przekroczenia przez kuratora oświaty ustawowego terminu do wydania przez niego opinii, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, Minister Edukacji Narodowej i Sportu podał, iż należy uznać, że art. 37 kpa nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Zatem z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 37 § 2 kpa, na podstawie art. 105 § 1 kpa należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy [...], wskazując na naruszenie prawa procesowego wskutek niezastosowania przepisu art. 37 kpa, naruszenie prawa procesowego wskutek zastosowania przepisu art. 105 kpa mimo braku podstaw faktycznych i prawnych oraz naruszenie przepisu art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności organów administracji publicznej. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy można skutecznie wnieść w trybie art. 37 kpa zażalenie na nieterminowe załatwienie sprawy w sytuacji, gdy organ właściwy do wyrażenia w trybie art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74 ze zm.) opinii o rozstrzygnięciu organu gminy, takiej opinii w przewidzianym w prawie terminie nie przedłoży.
W myśl art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. Jeżeli organ nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem ww. terminu.
Przewidziany powyższym przepisem skutek prawny milczenia organu, w postaci domniemania akceptacji rozstrzygnięcia organu gminy, w sposób oczywisty w ocenie Sądu wyłącza możliwość wniesienia w trybie art. 37 zażalenia na bezczynność tego organu.
Art. 37 kpa ma zastosowanie w przypadku, gdy organ administracji nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w myśl art. 36 kpa.
W tym stanie sprawy Minister Edukacji Narodowej i Sportu zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wniesionego zażalenia jako bezprzedmiotowe.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 kpa mamy do czynienia wówczas, gdy odpadnie jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Brak przedmiotu postępowania w postaci konkretnej sprawy, w której organ administracji publicznej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, może decydować o bezprzedmiotowości postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.